Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| KANSER BİYOKİMYASI | ECF5120373 | Güz Dönemi | 2+0 | 2 | 4 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin ana amacı kanser hastalıklarının biyokimyasal temellerinin anlatılmasıdır. Kanserin oluşum ve ilerleme sürecindeki biyokimyasal değişikliklerin tanı ve tedavideki önemi hakkında bilgi vermektir. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Kanser Biyokimyasına giriş: Kanserin tanımı ve tümör türleri,Hücre proliferasyon yolakları ve indükleyici faktörler,Kanserde enerji metabolizması ve Warburg etkisi,Proto-onkogenler, onkogenler ve tümör baskılayıcıları,Programlanmış hücre ölüm mekanizmaları ve kanser ile ilişkileri,DNA hasarı, mutasyon ve DNA onarım proteinleri,Kanserde anjiyogenez, migrasyon, invazyon ve metastaz,Ara Sınav,Hücre döngüsü ve hücre sinyal yolakları,Kanserde epigenetik regülasyonlar,Oksidatif stresin kanserdeki rolü,Kanserde direnç gelişiminin biyokimyasal temelleri,Tümör belirteçleri ve klinikteki önemi,Kemoterapötiklerin biyokimyasal etki mekanizmaları,Güncel kanser araştırmalarında biyokimyasal yolaklar,Genel Sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Kanser oluşumunda gözlenen biyokimyasal mekanizmaları açıklar. | Anlatım Yöntemi | 1, Yazılı Sınav |
| 2. Kanserli hücre ile normal hücredeki metabolik olayların farklarını sorgular. | Anlatım Yöntemi | 1, Yazılı Sınav |
| 3. Kanser gelişimi sonucu düzeyleri değişen tümör belirteçlerinin klinikteki önemini değerlendirir. | Anlatım Yöntemi | 1, Yazılı Sınav |
| 4. Kanser gelişimi veya önlenmesinde önem teşkil eden apoptoz, anjiyogenez ve metastazı tanımlar. | Anlatım Yöntemi | 1, Yazılı Sınav |
| 5. Kanser tedavisinde kullanılan kemoterapötik ajanların biyokimyasal açıdan etki mekanizmalarını açıklar. | Anlatım Yöntemi | 1, Yazılı Sınav |
| Öğretim Yöntemleri: | Anlatım Yöntemi: Anlatım Yöntemi |
| Ölçme Yöntemleri: | 1: Çoktan Seçmeli Sınav, Yazılı Sınav: Yazılı Sınav |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Kanser Biyokimyasına giriş: Kanserin tanımı ve tümör türleri | |
| 2 | Hücre proliferasyon yolakları ve indükleyici faktörler | |
| 3 | Kanserde enerji metabolizması ve Warburg etkisi | |
| 4 | Proto-onkogenler, onkogenler ve tümör baskılayıcıları | |
| 5 | Programlanmış hücre ölüm mekanizmaları ve kanser ile ilişkileri | |
| 6 | DNA hasarı, mutasyon ve DNA onarım proteinleri | |
| 7 | Kanserde anjiyogenez, migrasyon, invazyon ve metastaz | |
| 8 | Ara Sınav | |
| 9 | Hücre döngüsü ve hücre sinyal yolakları | |
| 10 | Kanserde epigenetik regülasyonlar | |
| 11 | Oksidatif stresin kanserdeki rolü | |
| 12 | Kanserde direnç gelişiminin biyokimyasal temelleri | |
| 13 | Tümör belirteçleri ve klinikteki önemi | |
| 14 | Kemoterapötiklerin biyokimyasal etki mekanizmaları | |
| 15 | Güncel kanser araştırmalarında biyokimyasal yolaklar | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| 1. Mazurek, Sybille, Shoshan, Maria (Eds.) Tumour Cell Metabolism Pathways, Regulation and Biology, 2015. 2. Prof.Dr. Nesrin Emekli, Doç.Dr.Türkan Yiğitbaşı (Ed.). Klinik Biyokimya, Kanser Biyokimyası (Bölüm 34). 3. Weinberg, R. The Biology of Cancer, Garland Science, 2007. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | 1. Eczacılık mesleğinin tarihi gelişimini bilir. Mesleki gelişim ve yaşam boyu öğrenme ilkesi doğrultusunda, güncel bilgi, iletişim ve sosyal becerileri mesleğini gerçekleştirdiği çalışma alanlarında uygular. | ||||||
| 2 | 2. Temel fen, tıp ve sağlık bilimlerinin kavram ve uygulamalarını, eczacılık mesleği ile ilgili uygulamalar ile birleştirerek eczacılık alanında etkili bir şekilde kullanır | X | |||||
| 3 | 3. Meslek etiğini bilir. Eczacılık lisans programını tamamlayarak elde ettiği bilgi ve becerileri, eczacılık mesleğinin tüm alanlarında ilgili yasa, yönetmelik, mevzuat, mesleki temel değerler ve etik kurallar çerçevesinde uygular. | X | |||||
| 4 | 4. Eczacılık alanındaki bilimsel kaynakları, yasal düzenlemeleri ve ilgili bilgi teknolojilerini kullanarak, ulusal ve uluslararası gelişmeleri araştırır, doğruluk, güvenilirlik ve geçerliliği açısından değerlendirir ve uygular. | X | |||||
| 5 | 5. Güncel, bilimsel ve kanıta dayalı bilgi kaynaklarını kullanarak hasta ve yakınlarına, meslektaşlarına, diğer sağlık personeline, kurumlardaki ilgili birim/komitelere ve topluma eczacılık alanında eğitim, bilgilendirme ve danışmanlık hizmeti sunar. | X | |||||
| 6 | 6. Eczacılık meslek bilgilerini, farklı disiplinlerden gelen bilgilerle bütünleştirip geliştirir ve toplumun sağlık düzeyinin ve yaşam kalitesinin yükseltilmesi için ilgili resmi sağlık otoriteleri, sağlık alanındaki diğer meslek grupları, meslek örgütleri, ilaç endüstrisi ve diğer paydaşlar ile birlikte çalışır. | X | |||||
| 7 | 7. Eczacılık mesleğinin icrasında hastalar ve meslektaşları ile iletişim kurabilecek, eczacılıkla ilgili yenilikleri takip edebilecek düzeyde yabancı dil bilgisine sahiptir. | X | |||||
| 8 | 8. Yeni ilaç moleküllerinin tasarımı ve geliştirilmesinde, doğal, sentetik ve biyolojik kaynaklı ilaç etkin maddelerinin kimyasal yapıları, sentezleri, etki mekanizmaları, yapı-etki ilişkileri, kullanılışları ve metabolizmaları konularında bilgi ve uygulama becerisine sahiptir. | X | |||||
| 9 | 9. Bilimsel kaynakları, farmakopeleri ve valide edilmiş yöntemleri kullanarak, sentetik ve doğal kaynaklı ilaçlar ve biyolojik materyallerde fiziksel, kimyasal, toksikolojik, biyolojik, mikroskobik, mikrobiyolojik, moleküler ve elemental analizleri yapabilecek, değerlendirebilecek yeterli bilgiye sahiptir. | X | |||||
| 10 | 10. Biyolojik sistemlerin anatomisi, immünolojisi, fizyolojisi, fizyopatolojisi ve biyokimyası hakkında bilgi sahibidir. İnsan sağlığını etkileyen hastalıklar ve tedavileri hakkındaki temel kavramları bilir. Klinik eczacılık, farmakoterapi ve fitoterapinin esaslarını öğrenerek, akılcı ilaç kullanımı çerçevesinde hasta odaklı farmasötik bakım hizmetini, eczacılık hizmetlerinin sunulduğu ilgili alanlarda diğer sağlık personeli ile birlikte sağlar. | X | |||||
| 11 | 11. Doğal ve sentetik kaynaklı ilaç ve ürünlerin, biyoteknoloji ve kök hücre kökenli biyolojik tıbbi ürünlerin, ileri tedavi tıbbi ürünlerinin ve kozmetik/kozmesötiklerin formülasyonları, üretimleri, stabiliteleri, kalite güvencesi, ruhsatlandırılma ve patent çalışmaları ile diğer yasal düzenlemeler ve dağıtımları hakkında bilgi ve uygulama becerisine sahiptir. Majistral ilaçların hazırlanması ve mevzuatı ile ilgili yeterli bilgiye sahiptir. | ||||||
| 12 | 12. İlaçların biyofarmasötik ve farmakokinetik özellikleri, farmakodinamik ve toksikolojik etkilerini bilir. İlaç geçimsizlikleri, ilaç-ilaç ve besin-ilaç etkileşimleri, istenmeyen ilaç reaksiyonlarının izlenmesi, önlenmesi ve farmakovijilans konularında bilgi sahibidir. | ||||||
| 13 | 13. Sağlık politikaları ve sağlık ekonomisi, tıbbi cihazların özellikleri, kullanım alanları, üretimleri, kalite güvencesi, mevzuatı ve yasal düzenlemeleri, ilaç/tıbbi cihaz geri ödemesi, eczane yönetimi konularında bilgi sahibidir | ||||||
| 14 | 14. Doğal, sentetik ve biyolojik kaynaklı ilaç ve diğer kimyasal maddelerin, biyolojik ve fiziksel etkenlerin, biyolojik sistemler ve çevre üzerindeki etkilerini ve toksikolojik risk değerlendirme sürecini bilir. Toksik etkilerden korunma ve tedavi yaklaşımları konusunda bilgi sahibidir. | X | |||||
| 15 | 15. Tıbbi bitkiler ve bitkisel drogları tanır, bitkisel tıbbi ürünlerin kimyasal içeriklerini değerlendirebilecek bilgiye sahiptir. Bitkisel tıbbi ürünlerin etkileri ve kullanım alanları, ilaç-bitki, bitki-bitki etkileşimleri açısından değerlendirilmesi, yan etkileri ve kullanılmaması gereken durumları hakkında bilgi sahibidir. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| KANSER BİYOKİMYASI | ECF5120373 | Güz Dönemi | 2+0 | 2 | 4 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin ana amacı kanser hastalıklarının biyokimyasal temellerinin anlatılmasıdır. Kanserin oluşum ve ilerleme sürecindeki biyokimyasal değişikliklerin tanı ve tedavideki önemi hakkında bilgi vermektir. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Kanser Biyokimyasına giriş: Kanserin tanımı ve tümör türleri,Hücre proliferasyon yolakları ve indükleyici faktörler,Kanserde enerji metabolizması ve Warburg etkisi,Proto-onkogenler, onkogenler ve tümör baskılayıcıları,Programlanmış hücre ölüm mekanizmaları ve kanser ile ilişkileri,DNA hasarı, mutasyon ve DNA onarım proteinleri,Kanserde anjiyogenez, migrasyon, invazyon ve metastaz,Ara Sınav,Hücre döngüsü ve hücre sinyal yolakları,Kanserde epigenetik regülasyonlar,Oksidatif stresin kanserdeki rolü,Kanserde direnç gelişiminin biyokimyasal temelleri,Tümör belirteçleri ve klinikteki önemi,Kemoterapötiklerin biyokimyasal etki mekanizmaları,Güncel kanser araştırmalarında biyokimyasal yolaklar,Genel Sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Kanser oluşumunda gözlenen biyokimyasal mekanizmaları açıklar. | Anlatım Yöntemi | 1, Yazılı Sınav |
| 2. Kanserli hücre ile normal hücredeki metabolik olayların farklarını sorgular. | Anlatım Yöntemi | 1, Yazılı Sınav |
| 3. Kanser gelişimi sonucu düzeyleri değişen tümör belirteçlerinin klinikteki önemini değerlendirir. | Anlatım Yöntemi | 1, Yazılı Sınav |
| 4. Kanser gelişimi veya önlenmesinde önem teşkil eden apoptoz, anjiyogenez ve metastazı tanımlar. | Anlatım Yöntemi | 1, Yazılı Sınav |
| 5. Kanser tedavisinde kullanılan kemoterapötik ajanların biyokimyasal açıdan etki mekanizmalarını açıklar. | Anlatım Yöntemi | 1, Yazılı Sınav |
| Öğretim Yöntemleri: | Anlatım Yöntemi: Anlatım Yöntemi |
| Ölçme Yöntemleri: | 1: Çoktan Seçmeli Sınav, Yazılı Sınav: Yazılı Sınav |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Kanser Biyokimyasına giriş: Kanserin tanımı ve tümör türleri | |
| 2 | Hücre proliferasyon yolakları ve indükleyici faktörler | |
| 3 | Kanserde enerji metabolizması ve Warburg etkisi | |
| 4 | Proto-onkogenler, onkogenler ve tümör baskılayıcıları | |
| 5 | Programlanmış hücre ölüm mekanizmaları ve kanser ile ilişkileri | |
| 6 | DNA hasarı, mutasyon ve DNA onarım proteinleri | |
| 7 | Kanserde anjiyogenez, migrasyon, invazyon ve metastaz | |
| 8 | Ara Sınav | |
| 9 | Hücre döngüsü ve hücre sinyal yolakları | |
| 10 | Kanserde epigenetik regülasyonlar | |
| 11 | Oksidatif stresin kanserdeki rolü | |
| 12 | Kanserde direnç gelişiminin biyokimyasal temelleri | |
| 13 | Tümör belirteçleri ve klinikteki önemi | |
| 14 | Kemoterapötiklerin biyokimyasal etki mekanizmaları | |
| 15 | Güncel kanser araştırmalarında biyokimyasal yolaklar | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| 1. Mazurek, Sybille, Shoshan, Maria (Eds.) Tumour Cell Metabolism Pathways, Regulation and Biology, 2015. 2. Prof.Dr. Nesrin Emekli, Doç.Dr.Türkan Yiğitbaşı (Ed.). Klinik Biyokimya, Kanser Biyokimyası (Bölüm 34). 3. Weinberg, R. The Biology of Cancer, Garland Science, 2007. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | 1. Eczacılık mesleğinin tarihi gelişimini bilir. Mesleki gelişim ve yaşam boyu öğrenme ilkesi doğrultusunda, güncel bilgi, iletişim ve sosyal becerileri mesleğini gerçekleştirdiği çalışma alanlarında uygular. | ||||||
| 2 | 2. Temel fen, tıp ve sağlık bilimlerinin kavram ve uygulamalarını, eczacılık mesleği ile ilgili uygulamalar ile birleştirerek eczacılık alanında etkili bir şekilde kullanır | X | |||||
| 3 | 3. Meslek etiğini bilir. Eczacılık lisans programını tamamlayarak elde ettiği bilgi ve becerileri, eczacılık mesleğinin tüm alanlarında ilgili yasa, yönetmelik, mevzuat, mesleki temel değerler ve etik kurallar çerçevesinde uygular. | X | |||||
| 4 | 4. Eczacılık alanındaki bilimsel kaynakları, yasal düzenlemeleri ve ilgili bilgi teknolojilerini kullanarak, ulusal ve uluslararası gelişmeleri araştırır, doğruluk, güvenilirlik ve geçerliliği açısından değerlendirir ve uygular. | X | |||||
| 5 | 5. Güncel, bilimsel ve kanıta dayalı bilgi kaynaklarını kullanarak hasta ve yakınlarına, meslektaşlarına, diğer sağlık personeline, kurumlardaki ilgili birim/komitelere ve topluma eczacılık alanında eğitim, bilgilendirme ve danışmanlık hizmeti sunar. | X | |||||
| 6 | 6. Eczacılık meslek bilgilerini, farklı disiplinlerden gelen bilgilerle bütünleştirip geliştirir ve toplumun sağlık düzeyinin ve yaşam kalitesinin yükseltilmesi için ilgili resmi sağlık otoriteleri, sağlık alanındaki diğer meslek grupları, meslek örgütleri, ilaç endüstrisi ve diğer paydaşlar ile birlikte çalışır. | X | |||||
| 7 | 7. Eczacılık mesleğinin icrasında hastalar ve meslektaşları ile iletişim kurabilecek, eczacılıkla ilgili yenilikleri takip edebilecek düzeyde yabancı dil bilgisine sahiptir. | X | |||||
| 8 | 8. Yeni ilaç moleküllerinin tasarımı ve geliştirilmesinde, doğal, sentetik ve biyolojik kaynaklı ilaç etkin maddelerinin kimyasal yapıları, sentezleri, etki mekanizmaları, yapı-etki ilişkileri, kullanılışları ve metabolizmaları konularında bilgi ve uygulama becerisine sahiptir. | X | |||||
| 9 | 9. Bilimsel kaynakları, farmakopeleri ve valide edilmiş yöntemleri kullanarak, sentetik ve doğal kaynaklı ilaçlar ve biyolojik materyallerde fiziksel, kimyasal, toksikolojik, biyolojik, mikroskobik, mikrobiyolojik, moleküler ve elemental analizleri yapabilecek, değerlendirebilecek yeterli bilgiye sahiptir. | X | |||||
| 10 | 10. Biyolojik sistemlerin anatomisi, immünolojisi, fizyolojisi, fizyopatolojisi ve biyokimyası hakkında bilgi sahibidir. İnsan sağlığını etkileyen hastalıklar ve tedavileri hakkındaki temel kavramları bilir. Klinik eczacılık, farmakoterapi ve fitoterapinin esaslarını öğrenerek, akılcı ilaç kullanımı çerçevesinde hasta odaklı farmasötik bakım hizmetini, eczacılık hizmetlerinin sunulduğu ilgili alanlarda diğer sağlık personeli ile birlikte sağlar. | X | |||||
| 11 | 11. Doğal ve sentetik kaynaklı ilaç ve ürünlerin, biyoteknoloji ve kök hücre kökenli biyolojik tıbbi ürünlerin, ileri tedavi tıbbi ürünlerinin ve kozmetik/kozmesötiklerin formülasyonları, üretimleri, stabiliteleri, kalite güvencesi, ruhsatlandırılma ve patent çalışmaları ile diğer yasal düzenlemeler ve dağıtımları hakkında bilgi ve uygulama becerisine sahiptir. Majistral ilaçların hazırlanması ve mevzuatı ile ilgili yeterli bilgiye sahiptir. | ||||||
| 12 | 12. İlaçların biyofarmasötik ve farmakokinetik özellikleri, farmakodinamik ve toksikolojik etkilerini bilir. İlaç geçimsizlikleri, ilaç-ilaç ve besin-ilaç etkileşimleri, istenmeyen ilaç reaksiyonlarının izlenmesi, önlenmesi ve farmakovijilans konularında bilgi sahibidir. | ||||||
| 13 | 13. Sağlık politikaları ve sağlık ekonomisi, tıbbi cihazların özellikleri, kullanım alanları, üretimleri, kalite güvencesi, mevzuatı ve yasal düzenlemeleri, ilaç/tıbbi cihaz geri ödemesi, eczane yönetimi konularında bilgi sahibidir | ||||||
| 14 | 14. Doğal, sentetik ve biyolojik kaynaklı ilaç ve diğer kimyasal maddelerin, biyolojik ve fiziksel etkenlerin, biyolojik sistemler ve çevre üzerindeki etkilerini ve toksikolojik risk değerlendirme sürecini bilir. Toksik etkilerden korunma ve tedavi yaklaşımları konusunda bilgi sahibidir. | X | |||||
| 15 | 15. Tıbbi bitkiler ve bitkisel drogları tanır, bitkisel tıbbi ürünlerin kimyasal içeriklerini değerlendirebilecek bilgiye sahiptir. Bitkisel tıbbi ürünlerin etkileri ve kullanım alanları, ilaç-bitki, bitki-bitki etkileşimleri açısından değerlendirilmesi, yan etkileri ve kullanılmaması gereken durumları hakkında bilgi sahibidir. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |