Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| İŞ SAĞLIĞI VE İŞYERİ HEKİMLİĞİ | ISM5021469 | Senelik | 16+16 | 24 | 2 |
| Ders Programı | Perşembe 13:40-14:30 Perşembe 14:40-15:30 Perşembe 15:40-16:30 Perşembe 16:40-17:30 Cuma 13:40-14:30 Cuma 14:40-15:30 Cuma 15:40-16:30 Cuma 16:40-17:30 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | İngilizce |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Dr.Öğr.Üye. Göksemin Fatma ŞENGÜL, Dr.Öğr.Üye. Hilal Melis ALTINTAŞ |
| Dersi Verenler | Dr.Öğr.Üye. Nesibe Hande İMİRZALIOĞLU, Dr.Öğr.Üye. Göksemin Fatma ŞENGÜL, Dr.Öğr.Üye. Hilal Melis ALTINTAŞ, Dr.Öğr.Üye. Funda KOCAAY, Dr.Öğr.Üye. Marve MOHAMED |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Öğrencilerin iş sağlığı kavram ve uygulamaları hakkında bilgi, tutum ve davranış kazanmalarını sağlamak. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; İş sağlığına giriş ve temel kavramlar iş sağlığı mevzuatı ve Yasal Yükümlülükler İş ve sağlık ilişkisi İş ve insan etkileşimi İş kazalarının sınıflandırılması Kaza analizi ve kazaları önleme Çalışma hayatında hassas gruplar İşyeri sağlık hizmetleri İşyeri ortam etmenleri Meslek hastalıkları Sağlıkçılarının sağlık riskleri Örnek vaka tartışması Final Sınav ; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. İş sağlığının tanımını, amaçlarını ve kapsamını açıklar 2. İş sağlığının tarihçesini ve gelişimini özetler 3. Türkiye’de iş sağlığına ilişkin yasal düzenlemeleri özetler 4. İşveren ve işyeri hekiminin yasal sorumluluklarını açıklar 5. İş ortamının çalışan sağlığı üzerindeki etkilerini söyler 6. Fiziksel, kimyasal, biyolojik ve psiko-sosyal etkenlerin sağlık üzerine etkilerini tanımlar 7. Ergonomi kavramını tanımlar 8. İnsan-makine-çevre etkileşimini açıklar 9. İş kazası tanımını yapabilmeli ve sınıflandırır. 10. İş kazalarının temel nedenlerini tanımlar 11. Kaza zinciri tanımını yapar 12. Kaza analiz yöntemlerini tanır (örneğin Fishbone, 5N1K, Root Cause Analysis). 13. Kadınlar, çocuklar, yaşlılar, engelliler gibi hassas grupların iş ortamındaki özel gereksinimlerini açıklar 14. Bu gruplara yönelik koruyucu önlemleri sıralar 15. İşyeri sağlık biriminin görev ve sorumluluklarını sıralar. 16. İşyeri hekimi ile diğer çalışanlar (İSG uzmanı, işveren, çalışan temsilcisi) arasındaki iş birliğini açıklar. 17. İşyerindeki fiziksel, kimyasal, biyolojik ve ergonomik riskleri tanımlar. 18. Bu risklere karşı önlem alınmasını sıralar 19. Meslek hastalığı tanımını yapar 20. Türkiye’de sık görülen meslek hastalıklarını tanımlar (pnömokonyoz, kurşun zehirlenmesi vb). 21. Meslek hastalıklarının bildirimi ve hukuki süreci açıklar 22. Sağlık çalışanlarının karşılaştığı fiziksel, biyolojik, kimyasal ve psikososyal riskleri tanımlar. 23. Sağlıkçılar için kişisel koruyucu önlemleri açıklar 24. Kazaların önlenmesine yönelik stratejiler geliştirir | Question and answer sessions, Demonstrations, Hands-on coaching, Case studies, Discussions, Soru - Cevap Tekniği | Multiple choice questions, open-ended questions., Multiple-Choice Examination, Oral Examination, Structured oral exam |
| Öğretim Yöntemleri: | Question and answer sessions, Demonstrations, Hands-on coaching, Case studies, Discussions: Question and answer sessions, Demonstrations, Hands-on coaching, Case studies, Discussions, Soru - Cevap Tekniği: Soru - Cevap Tekniği |
| Ölçme Yöntemleri: | Multiple choice questions, open-ended questions.: Multiple choice questions, open-ended questions., Multiple-Choice Examination: Multiple-Choice Examination, Oral Examination: Sözlü Sınav, Structured oral exam: Structured oral exam |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | İş sağlığına giriş ve temel kavramlar iş sağlığı mevzuatı ve Yasal Yükümlülükler İş ve sağlık ilişkisi İş ve insan etkileşimi İş kazalarının sınıflandırılması Kaza analizi ve kazaları önleme Çalışma hayatında hassas gruplar İşyeri sağlık hizmetleri İşyeri ortam etmenleri Meslek hastalıkları Sağlıkçılarının sağlık riskleri Örnek vaka tartışması Final Sınav |
| Kaynak |
| 1. International Labour Organization. (n.d.). Encyclopaedia of occupational health and safety. https://iloencyclopaedia.org/ 2. Levy, B. S., Wegman, D. H., Baron, S. L., & Sokas, R. K. (Eds.). (2017). Occupational and environmental health: Recognizing and preventing disease and injury (7th ed.). Oxford University Press. 3. National Institute for Occupational Safety and Health. (2024). NIOSH pocket guide to chemical hazards. U.S. Department of Health and Human Services, Centers for Disease Control and Prevention. https://www.cdc.gov/niosh/npg/ 4. World Health Organization. (2022). WHO/ILO joint estimates of the work-related burden of disease and injury, 2000–2016: Global monitoring report. World Health Organization and International Labour Organization. 5. Bilir, L., & Yıldız, A. N. (2022). İş sağlığı ve güvenliği. Hacettepe Üniversitesi Yayınları. 6. Güler, Ç., & Akın, L. (Ed.). (2015). Halk sağlığı temel bilgiler. Hacettepe Üniversitesi Yayınları. 7. Türk Tabipleri Birliği. (2023). İşyeri hekimliği ders notları. TTB Yayınları. 8. T.C. Resmi Gazete. (2012, 30 Haziran). İş sağlığı ve güvenliği kanunu (Kanun No. 6331). https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6331.pdf |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Tıbbi uygulamalarında “önce zarar verme” (primum non nocere) ilkesini temel alır. | ||||||
| 2 | Hastalıkları önleyici tedbirler alarak insan yaşamını ve sağlığını korumayı öncelikli görevi olarak benimser. | X | |||||
| 3 | Yaşam döngüsü boyunca vücut sistemlerinde meydana gelen fizyolojik ve patolojik değişimleri, klinik yansımalarıyla birlikte değerlendirir. | ||||||
| 4 | Hasta yönetim süreçlerini kanıta dayalı tıp ilkeleri doğrultusunda yürütür. | ||||||
| 5 | Acil tıbbi durumları tanır ve ilk müdahale düzeyinde etkin şekilde yönetir. | ||||||
| 6 | Hastaları için güvenli, etkili ve maliyet-etkin tedavi seçeneklerini belirler. | ||||||
| 7 | Tedavi, rehabilitasyon ve izlem süreçlerini, hasta ile ortak karar verme yaklaşımıyla yönetir. | ||||||
| 8 | Hasta, hasta yakınları ve sağlık profesyonelleriyle karşılıklı saygıyı temel alan etkili bir iletişim kurar. | ||||||
| 9 | Sağlık hizmeti sunumunda multidisipliner ekip çalışmasının etkin bir üyesi olarak rol alır. | X | |||||
| 10 | Hastaların ihtiyaçları doğrultusunda gerekli bilgilendirme ve danışmanlık hizmetlerini sunar. | ||||||
| 11 | Birey ve toplum sağlığının geliştirilmesi amacıyla ilgili paydaşlarla iş birliği yapar. | ||||||
| 12 | Tıbbi etik ilkelerine, mesleki değerlere ve yasal mevzuata tam uyum gösterir. | X | |||||
| 13 | Hizmet sunduğu ülkenin sağlık sistemine ve güncel sağlık mevzuatına uygun hareket eder. | X | |||||
| 14 | Teknolojiyi; iletişim kuralları, tıbbi verilerin gizliliği ve hasta mahremiyetini koruyarak kullanır. | ||||||
| 15 | Mesleki uygulamalarında ve sağlık organizasyonlarında liderlik özellikleri sergiler. | ||||||
| 16 | Sağlık sorunlarının çözümünde eleştirel düşünme ve kanıta dayalı yöntemleri kullanır. | X | |||||
| 17 | Hizmet sunumu sırasında gelişen olağan dışı durumlarda, yetki ve sorumlulukları dâhilinde kriz yönetimini gerçekleştirir. | ||||||
| 18 | Yaşam boyu öğrenme becerisini içselleştirerek kişisel ve mesleki gelişimini sürekli olarak yönetir. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| İŞ SAĞLIĞI VE İŞYERİ HEKİMLİĞİ | ISM5021469 | Senelik | 16+16 | 24 | 2 |
| Ders Programı | Perşembe 13:40-14:30 Perşembe 14:40-15:30 Perşembe 15:40-16:30 Perşembe 16:40-17:30 Cuma 13:40-14:30 Cuma 14:40-15:30 Cuma 15:40-16:30 Cuma 16:40-17:30 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | İngilizce |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Dr.Öğr.Üye. Göksemin Fatma ŞENGÜL, Dr.Öğr.Üye. Hilal Melis ALTINTAŞ |
| Dersi Verenler | Dr.Öğr.Üye. Nesibe Hande İMİRZALIOĞLU, Dr.Öğr.Üye. Göksemin Fatma ŞENGÜL, Dr.Öğr.Üye. Hilal Melis ALTINTAŞ, Dr.Öğr.Üye. Funda KOCAAY, Dr.Öğr.Üye. Marve MOHAMED |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Öğrencilerin iş sağlığı kavram ve uygulamaları hakkında bilgi, tutum ve davranış kazanmalarını sağlamak. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; İş sağlığına giriş ve temel kavramlar iş sağlığı mevzuatı ve Yasal Yükümlülükler İş ve sağlık ilişkisi İş ve insan etkileşimi İş kazalarının sınıflandırılması Kaza analizi ve kazaları önleme Çalışma hayatında hassas gruplar İşyeri sağlık hizmetleri İşyeri ortam etmenleri Meslek hastalıkları Sağlıkçılarının sağlık riskleri Örnek vaka tartışması Final Sınav ; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. İş sağlığının tanımını, amaçlarını ve kapsamını açıklar 2. İş sağlığının tarihçesini ve gelişimini özetler 3. Türkiye’de iş sağlığına ilişkin yasal düzenlemeleri özetler 4. İşveren ve işyeri hekiminin yasal sorumluluklarını açıklar 5. İş ortamının çalışan sağlığı üzerindeki etkilerini söyler 6. Fiziksel, kimyasal, biyolojik ve psiko-sosyal etkenlerin sağlık üzerine etkilerini tanımlar 7. Ergonomi kavramını tanımlar 8. İnsan-makine-çevre etkileşimini açıklar 9. İş kazası tanımını yapabilmeli ve sınıflandırır. 10. İş kazalarının temel nedenlerini tanımlar 11. Kaza zinciri tanımını yapar 12. Kaza analiz yöntemlerini tanır (örneğin Fishbone, 5N1K, Root Cause Analysis). 13. Kadınlar, çocuklar, yaşlılar, engelliler gibi hassas grupların iş ortamındaki özel gereksinimlerini açıklar 14. Bu gruplara yönelik koruyucu önlemleri sıralar 15. İşyeri sağlık biriminin görev ve sorumluluklarını sıralar. 16. İşyeri hekimi ile diğer çalışanlar (İSG uzmanı, işveren, çalışan temsilcisi) arasındaki iş birliğini açıklar. 17. İşyerindeki fiziksel, kimyasal, biyolojik ve ergonomik riskleri tanımlar. 18. Bu risklere karşı önlem alınmasını sıralar 19. Meslek hastalığı tanımını yapar 20. Türkiye’de sık görülen meslek hastalıklarını tanımlar (pnömokonyoz, kurşun zehirlenmesi vb). 21. Meslek hastalıklarının bildirimi ve hukuki süreci açıklar 22. Sağlık çalışanlarının karşılaştığı fiziksel, biyolojik, kimyasal ve psikososyal riskleri tanımlar. 23. Sağlıkçılar için kişisel koruyucu önlemleri açıklar 24. Kazaların önlenmesine yönelik stratejiler geliştirir | Question and answer sessions, Demonstrations, Hands-on coaching, Case studies, Discussions, Soru - Cevap Tekniği | Multiple choice questions, open-ended questions., Multiple-Choice Examination, Oral Examination, Structured oral exam |
| Öğretim Yöntemleri: | Question and answer sessions, Demonstrations, Hands-on coaching, Case studies, Discussions: Question and answer sessions, Demonstrations, Hands-on coaching, Case studies, Discussions, Soru - Cevap Tekniği: Soru - Cevap Tekniği |
| Ölçme Yöntemleri: | Multiple choice questions, open-ended questions.: Multiple choice questions, open-ended questions., Multiple-Choice Examination: Multiple-Choice Examination, Oral Examination: Sözlü Sınav, Structured oral exam: Structured oral exam |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | İş sağlığına giriş ve temel kavramlar iş sağlığı mevzuatı ve Yasal Yükümlülükler İş ve sağlık ilişkisi İş ve insan etkileşimi İş kazalarının sınıflandırılması Kaza analizi ve kazaları önleme Çalışma hayatında hassas gruplar İşyeri sağlık hizmetleri İşyeri ortam etmenleri Meslek hastalıkları Sağlıkçılarının sağlık riskleri Örnek vaka tartışması Final Sınav |
| Kaynak |
| 1. International Labour Organization. (n.d.). Encyclopaedia of occupational health and safety. https://iloencyclopaedia.org/ 2. Levy, B. S., Wegman, D. H., Baron, S. L., & Sokas, R. K. (Eds.). (2017). Occupational and environmental health: Recognizing and preventing disease and injury (7th ed.). Oxford University Press. 3. National Institute for Occupational Safety and Health. (2024). NIOSH pocket guide to chemical hazards. U.S. Department of Health and Human Services, Centers for Disease Control and Prevention. https://www.cdc.gov/niosh/npg/ 4. World Health Organization. (2022). WHO/ILO joint estimates of the work-related burden of disease and injury, 2000–2016: Global monitoring report. World Health Organization and International Labour Organization. 5. Bilir, L., & Yıldız, A. N. (2022). İş sağlığı ve güvenliği. Hacettepe Üniversitesi Yayınları. 6. Güler, Ç., & Akın, L. (Ed.). (2015). Halk sağlığı temel bilgiler. Hacettepe Üniversitesi Yayınları. 7. Türk Tabipleri Birliği. (2023). İşyeri hekimliği ders notları. TTB Yayınları. 8. T.C. Resmi Gazete. (2012, 30 Haziran). İş sağlığı ve güvenliği kanunu (Kanun No. 6331). https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6331.pdf |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Tıbbi uygulamalarında “önce zarar verme” (primum non nocere) ilkesini temel alır. | ||||||
| 2 | Hastalıkları önleyici tedbirler alarak insan yaşamını ve sağlığını korumayı öncelikli görevi olarak benimser. | X | |||||
| 3 | Yaşam döngüsü boyunca vücut sistemlerinde meydana gelen fizyolojik ve patolojik değişimleri, klinik yansımalarıyla birlikte değerlendirir. | ||||||
| 4 | Hasta yönetim süreçlerini kanıta dayalı tıp ilkeleri doğrultusunda yürütür. | ||||||
| 5 | Acil tıbbi durumları tanır ve ilk müdahale düzeyinde etkin şekilde yönetir. | ||||||
| 6 | Hastaları için güvenli, etkili ve maliyet-etkin tedavi seçeneklerini belirler. | ||||||
| 7 | Tedavi, rehabilitasyon ve izlem süreçlerini, hasta ile ortak karar verme yaklaşımıyla yönetir. | ||||||
| 8 | Hasta, hasta yakınları ve sağlık profesyonelleriyle karşılıklı saygıyı temel alan etkili bir iletişim kurar. | ||||||
| 9 | Sağlık hizmeti sunumunda multidisipliner ekip çalışmasının etkin bir üyesi olarak rol alır. | X | |||||
| 10 | Hastaların ihtiyaçları doğrultusunda gerekli bilgilendirme ve danışmanlık hizmetlerini sunar. | ||||||
| 11 | Birey ve toplum sağlığının geliştirilmesi amacıyla ilgili paydaşlarla iş birliği yapar. | ||||||
| 12 | Tıbbi etik ilkelerine, mesleki değerlere ve yasal mevzuata tam uyum gösterir. | X | |||||
| 13 | Hizmet sunduğu ülkenin sağlık sistemine ve güncel sağlık mevzuatına uygun hareket eder. | X | |||||
| 14 | Teknolojiyi; iletişim kuralları, tıbbi verilerin gizliliği ve hasta mahremiyetini koruyarak kullanır. | ||||||
| 15 | Mesleki uygulamalarında ve sağlık organizasyonlarında liderlik özellikleri sergiler. | ||||||
| 16 | Sağlık sorunlarının çözümünde eleştirel düşünme ve kanıta dayalı yöntemleri kullanır. | X | |||||
| 17 | Hizmet sunumu sırasında gelişen olağan dışı durumlarda, yetki ve sorumlulukları dâhilinde kriz yönetimini gerçekleştirir. | ||||||
| 18 | Yaşam boyu öğrenme becerisini içselleştirerek kişisel ve mesleki gelişimini sürekli olarak yönetir. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |