Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| AVRUPA YAPAY ZEKA HUKUKU | KHKY1221294 | Bahar Dönemi | 3+0 | 3 | 8 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Tezli Yüksek Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Prof.Dr. Ergin ERGÜL |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, Avrupa'da yapay zekanın hukuki çerçevesini, özellikle Avrupa Birliği Yapay Zeka Tüzüğü ile Avrupa Konseyi Yapay Zeka Çerçeve Sözleşmesi'ni incelemek; bu düzenlemelerin getirdiği yükümlülük, denetim ve yaptırım mekanizmalarını değerlendirmektir. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Yapay zekanın tanımı ve Avrupa'da yapay zeka düzenlemelerinin gelişimi,Avrupa Konseyi'nin yapay zeka çalışmaları ve Yapay Zeka Çerçeve Sözleşmesi,Avrupa Birliği Yapay Zeka Tüzüğü: amaç, kapsam ve temel tanımlar,Risk temelli yaklaşım ve yasaklanan yapay zeka uygulamaları,Yüksek riskli yapay zeka sistemleri ve sağlayıcıların yükümlülükleri,Dağıtıcı yükümlülükleri, şeffaflık ve temel haklar etki değerlendirmesi,Genel amaçlı yapay zeka modelleri,Ara Sınav,Uygunluk değerlendirmesi, standartlaştırma ve piyasa gözetimi,Yönetişim yapısı: Yapay Zeka Ofisi, Yapay Zeka Kurulu ve ulusal yetkili makamlar,Yaptırımlar, idari para cezaları ve hukuki başvuru yolları,Yapay zeka ve kişisel verilerin korunması: Genel Veri Koruma Tüzüğü ile ilişki,Yapay zeka kaynaklı zararlarda sorumluluk,Türkiye'de yapay zeka düzenlemeleri ve Avrupa Birliği uyumu,Güncel gelişmeler ve genel değerlendirme,Genel Sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| Avrupa'da yapay zeka düzenlemelerinin gelişimini açıklar. | ||
| Avrupa Birliği Yapay Zeka Tüzüğü'nün risk temelli yaklaşımını analiz eder. | ||
| Yüksek riskli yapay zeka sistemlerine ilişkin yükümlülükleri belirler. | ||
| Yapay zeka düzenlemelerinin kişisel verilerin korunması ile sorumluluk hukuku bakımından sonuçlarını değerlendirir. | ||
| Türkiye'deki yapay zeka düzenlemelerini Avrupa Birliği hukuku ile karşılaştırır. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Yapay zekanın tanımı ve Avrupa'da yapay zeka düzenlemelerinin gelişimi | |
| 2 | Avrupa Konseyi'nin yapay zeka çalışmaları ve Yapay Zeka Çerçeve Sözleşmesi | |
| 3 | Avrupa Birliği Yapay Zeka Tüzüğü: amaç, kapsam ve temel tanımlar | |
| 4 | Risk temelli yaklaşım ve yasaklanan yapay zeka uygulamaları | |
| 5 | Yüksek riskli yapay zeka sistemleri ve sağlayıcıların yükümlülükleri | |
| 6 | Dağıtıcı yükümlülükleri, şeffaflık ve temel haklar etki değerlendirmesi | |
| 7 | Genel amaçlı yapay zeka modelleri | |
| 8 | Ara Sınav | |
| 9 | Uygunluk değerlendirmesi, standartlaştırma ve piyasa gözetimi | |
| 10 | Yönetişim yapısı: Yapay Zeka Ofisi, Yapay Zeka Kurulu ve ulusal yetkili makamlar | |
| 11 | Yaptırımlar, idari para cezaları ve hukuki başvuru yolları | |
| 12 | Yapay zeka ve kişisel verilerin korunması: Genel Veri Koruma Tüzüğü ile ilişki | |
| 13 | Yapay zeka kaynaklı zararlarda sorumluluk | |
| 14 | Türkiye'de yapay zeka düzenlemeleri ve Avrupa Birliği uyumu | |
| 15 | Güncel gelişmeler ve genel değerlendirme | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| Ergül, E. (2024) Yapay Zeka ve Hukuk, Adalet Yayınevi, Ankara. Akbulut, B., Akbulut, M. T. (2025) "Yapay Zekâ Yasasında Risk Kategorileri", Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 8, S. 1, ss. 466-496. Turan Başara, G. (2025) "Avrupa Dijital Düzenleme Sisteminde Yapay Zekâ Yasası", Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 73, S. 4, ss. 2983-3016. European Union (2024) Regulation (EU) 2024/1689 laying down harmonised rules on artificial intelligence (Artificial Intelligence Act), Official Journal of the European Union, L, 12.7.2024. Council of Europe (2024) Framework Convention on Artificial Intelligence and Human Rights, Democracy and the Rule of Law, CETS No. 225. Veale, M., Zuiderveen Borgesius, F. (2021) "Demystifying the Draft EU Artificial Intelligence Act", Computer Law Review International, 22(4), 97-112. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Kamu hukuku alanında yer alan güncel gelişmeler ışığında kamu hukukuyla ilgili temel kaynaklar, mevzuat ve yargı içtihatları hakkında bilgilere sahiptir. | X | |||||
| 2 | Kamu hukuku alanı ile ilgili disiplinlere ait kavram, kurum ve yöntemler arasındaki ilişkiyi kavrayarak bağlantı kurar. | X | |||||
| 3 | Kamu hukuku alanındaki bilimsel bilgiye ulaşır, değerlendirir ve bu bilgiyi hukuki problemlerin çözümünde kullanır. | X | |||||
| 4 | Kamu hukukuna dair bireysel ve toplumsal sorunlar üzerinde fikir yürütür ve güncel gelişmeler ışığında çözümler üretir. | X | |||||
| 5 | Hukuk kuram ve uygulamasında karşılaşılan sorunları hukuk alanına özgü araştırma yöntemlerini kullanarak çözümler. | ||||||
| 6 | Kamu hukuku alanında ve alt disiplinlerinde uzmanlık gerektiren bir çalışmayı bağımsız olarak yürütür. | ||||||
| 7 | Kamu hukuku alanında ve alt disiplinlerinde karşılaşılan ve uzmanlık gerektiren karmaşık sorunların çözümü için farklı bakış açıları geliştirir ve sorumluluk alarak çözüm üretir. | ||||||
| 8 | Kamu hukuku alanında ve alt disiplinlerinde edindiği uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir. | X | |||||
| 8 | Kamu hukuku alanında ve alt disiplinlerinde edindiği uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir. | X | |||||
| 9 | Yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir ve davranışa dönüştürür. | ||||||
| 10 | Kamu hukuku alanında ve alt disiplinlerinde edindiği uzmanlık düzeyindeki bilgiler ile hukuk kuram ve uygulamasına ilişkin güncel gelişmeleri alanındaki ve alan dışındaki gruplara yazılı ve sözlü olarak sistemli biçimde aktarır. | ||||||
| 11 | Hukuk kavram ve kurumları, yerleşik hukuk uygulaması ve hukuk kurallarını eleştirel bir gözle sorgulayarak gerektiğinde bunları geliştirir ve değiştirmek üzere girişimde bulunur. | ||||||
| 12 | Hukuk alanının gerektirdiği düzeyde bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini ileri düzeyde kullanır. | ||||||
| 13 | Kamu hukuku alanlarına ve alt disiplinlerine ilişkin bilgilerin edinilmesi, işlenmesi ve değerlendirilmesi süreçlerinde toplumsal, bilimsel ve etik değerleri gözeterek içselleştirir. | ||||||
| 14 | Hukukçu olmanın gerektirdiği dürüstlük, adalet ve etik anlayışını geliştirerek çevresine öğretir. | ||||||
| 15 | Kamu hukuku alanına ve alt disiplinlerine ilişkin konu ve sorunlarda strateji, politika ve uygulama planları geliştirebilir ve bunlar sonucunda elde edilen verileri, kalite süreçleri çerçevesinde değerlendirip işleyebilir. | ||||||
| 16 | Hukuk alanına ait içselleştirilen bilgiyi, edindiği problem çözme ve yöntemleri pratik olaylara uygulama becerilerini, diğer disiplinlerdeki çalışmalarda da kullanma yeteneği kazanır. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 50 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 50 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| AVRUPA YAPAY ZEKA HUKUKU | KHKY1221294 | Bahar Dönemi | 3+0 | 3 | 8 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Tezli Yüksek Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Prof.Dr. Ergin ERGÜL |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, Avrupa'da yapay zekanın hukuki çerçevesini, özellikle Avrupa Birliği Yapay Zeka Tüzüğü ile Avrupa Konseyi Yapay Zeka Çerçeve Sözleşmesi'ni incelemek; bu düzenlemelerin getirdiği yükümlülük, denetim ve yaptırım mekanizmalarını değerlendirmektir. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Yapay zekanın tanımı ve Avrupa'da yapay zeka düzenlemelerinin gelişimi,Avrupa Konseyi'nin yapay zeka çalışmaları ve Yapay Zeka Çerçeve Sözleşmesi,Avrupa Birliği Yapay Zeka Tüzüğü: amaç, kapsam ve temel tanımlar,Risk temelli yaklaşım ve yasaklanan yapay zeka uygulamaları,Yüksek riskli yapay zeka sistemleri ve sağlayıcıların yükümlülükleri,Dağıtıcı yükümlülükleri, şeffaflık ve temel haklar etki değerlendirmesi,Genel amaçlı yapay zeka modelleri,Ara Sınav,Uygunluk değerlendirmesi, standartlaştırma ve piyasa gözetimi,Yönetişim yapısı: Yapay Zeka Ofisi, Yapay Zeka Kurulu ve ulusal yetkili makamlar,Yaptırımlar, idari para cezaları ve hukuki başvuru yolları,Yapay zeka ve kişisel verilerin korunması: Genel Veri Koruma Tüzüğü ile ilişki,Yapay zeka kaynaklı zararlarda sorumluluk,Türkiye'de yapay zeka düzenlemeleri ve Avrupa Birliği uyumu,Güncel gelişmeler ve genel değerlendirme,Genel Sınav; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| Avrupa'da yapay zeka düzenlemelerinin gelişimini açıklar. | ||
| Avrupa Birliği Yapay Zeka Tüzüğü'nün risk temelli yaklaşımını analiz eder. | ||
| Yüksek riskli yapay zeka sistemlerine ilişkin yükümlülükleri belirler. | ||
| Yapay zeka düzenlemelerinin kişisel verilerin korunması ile sorumluluk hukuku bakımından sonuçlarını değerlendirir. | ||
| Türkiye'deki yapay zeka düzenlemelerini Avrupa Birliği hukuku ile karşılaştırır. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Yapay zekanın tanımı ve Avrupa'da yapay zeka düzenlemelerinin gelişimi | |
| 2 | Avrupa Konseyi'nin yapay zeka çalışmaları ve Yapay Zeka Çerçeve Sözleşmesi | |
| 3 | Avrupa Birliği Yapay Zeka Tüzüğü: amaç, kapsam ve temel tanımlar | |
| 4 | Risk temelli yaklaşım ve yasaklanan yapay zeka uygulamaları | |
| 5 | Yüksek riskli yapay zeka sistemleri ve sağlayıcıların yükümlülükleri | |
| 6 | Dağıtıcı yükümlülükleri, şeffaflık ve temel haklar etki değerlendirmesi | |
| 7 | Genel amaçlı yapay zeka modelleri | |
| 8 | Ara Sınav | |
| 9 | Uygunluk değerlendirmesi, standartlaştırma ve piyasa gözetimi | |
| 10 | Yönetişim yapısı: Yapay Zeka Ofisi, Yapay Zeka Kurulu ve ulusal yetkili makamlar | |
| 11 | Yaptırımlar, idari para cezaları ve hukuki başvuru yolları | |
| 12 | Yapay zeka ve kişisel verilerin korunması: Genel Veri Koruma Tüzüğü ile ilişki | |
| 13 | Yapay zeka kaynaklı zararlarda sorumluluk | |
| 14 | Türkiye'de yapay zeka düzenlemeleri ve Avrupa Birliği uyumu | |
| 15 | Güncel gelişmeler ve genel değerlendirme | |
| 16 | Genel Sınav |
| Kaynak |
| Ergül, E. (2024) Yapay Zeka ve Hukuk, Adalet Yayınevi, Ankara. Akbulut, B., Akbulut, M. T. (2025) "Yapay Zekâ Yasasında Risk Kategorileri", Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 8, S. 1, ss. 466-496. Turan Başara, G. (2025) "Avrupa Dijital Düzenleme Sisteminde Yapay Zekâ Yasası", Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 73, S. 4, ss. 2983-3016. European Union (2024) Regulation (EU) 2024/1689 laying down harmonised rules on artificial intelligence (Artificial Intelligence Act), Official Journal of the European Union, L, 12.7.2024. Council of Europe (2024) Framework Convention on Artificial Intelligence and Human Rights, Democracy and the Rule of Law, CETS No. 225. Veale, M., Zuiderveen Borgesius, F. (2021) "Demystifying the Draft EU Artificial Intelligence Act", Computer Law Review International, 22(4), 97-112. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Kamu hukuku alanında yer alan güncel gelişmeler ışığında kamu hukukuyla ilgili temel kaynaklar, mevzuat ve yargı içtihatları hakkında bilgilere sahiptir. | X | |||||
| 2 | Kamu hukuku alanı ile ilgili disiplinlere ait kavram, kurum ve yöntemler arasındaki ilişkiyi kavrayarak bağlantı kurar. | X | |||||
| 3 | Kamu hukuku alanındaki bilimsel bilgiye ulaşır, değerlendirir ve bu bilgiyi hukuki problemlerin çözümünde kullanır. | X | |||||
| 4 | Kamu hukukuna dair bireysel ve toplumsal sorunlar üzerinde fikir yürütür ve güncel gelişmeler ışığında çözümler üretir. | X | |||||
| 5 | Hukuk kuram ve uygulamasında karşılaşılan sorunları hukuk alanına özgü araştırma yöntemlerini kullanarak çözümler. | ||||||
| 6 | Kamu hukuku alanında ve alt disiplinlerinde uzmanlık gerektiren bir çalışmayı bağımsız olarak yürütür. | ||||||
| 7 | Kamu hukuku alanında ve alt disiplinlerinde karşılaşılan ve uzmanlık gerektiren karmaşık sorunların çözümü için farklı bakış açıları geliştirir ve sorumluluk alarak çözüm üretir. | ||||||
| 8 | Kamu hukuku alanında ve alt disiplinlerinde edindiği uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir. | X | |||||
| 8 | Kamu hukuku alanında ve alt disiplinlerinde edindiği uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir. | X | |||||
| 9 | Yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir ve davranışa dönüştürür. | ||||||
| 10 | Kamu hukuku alanında ve alt disiplinlerinde edindiği uzmanlık düzeyindeki bilgiler ile hukuk kuram ve uygulamasına ilişkin güncel gelişmeleri alanındaki ve alan dışındaki gruplara yazılı ve sözlü olarak sistemli biçimde aktarır. | ||||||
| 11 | Hukuk kavram ve kurumları, yerleşik hukuk uygulaması ve hukuk kurallarını eleştirel bir gözle sorgulayarak gerektiğinde bunları geliştirir ve değiştirmek üzere girişimde bulunur. | ||||||
| 12 | Hukuk alanının gerektirdiği düzeyde bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini ileri düzeyde kullanır. | ||||||
| 13 | Kamu hukuku alanlarına ve alt disiplinlerine ilişkin bilgilerin edinilmesi, işlenmesi ve değerlendirilmesi süreçlerinde toplumsal, bilimsel ve etik değerleri gözeterek içselleştirir. | ||||||
| 14 | Hukukçu olmanın gerektirdiği dürüstlük, adalet ve etik anlayışını geliştirerek çevresine öğretir. | ||||||
| 15 | Kamu hukuku alanına ve alt disiplinlerine ilişkin konu ve sorunlarda strateji, politika ve uygulama planları geliştirebilir ve bunlar sonucunda elde edilen verileri, kalite süreçleri çerçevesinde değerlendirip işleyebilir. | ||||||
| 16 | Hukuk alanına ait içselleştirilen bilgiyi, edindiği problem çözme ve yöntemleri pratik olaylara uygulama becerilerini, diğer disiplinlerdeki çalışmalarda da kullanma yeteneği kazanır. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 50 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 50 | |
| Toplam | 100 | |