Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| PATOLOJİ | - | Senelik | 2+0 | 2 | 0 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | İngilizce |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Kurul Dersi |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | Dr.Öğr.Üye. Hatice Çiğdem ERAKMAN |
| Dersin Yardımcıları | Prof. Dr. Güngör Çağdaş DİNÇEL |
| Dersin Amacı | Diş hekimliği öğrencilerinin, sigara dumanında bulunan toksik ve karsinojenik bileşenlerin solunum epitelinde ve akciğer dokusunda yol açtığı moleküler, hücresel ve dokusal düzeydeki patolojik süreçleri anlamalarını sağlamaktır. Öğrencilerin; serbest radikaller, DNA hasarı, enflamatuar medyatörler ve doku yıkım mekanizmaları arasındaki ilişkiyi kavrayarak, bu patolojilerin hem üst/alt solunum yolları hem de ağız içi ve periodontal dokulardaki yansımalarını klinik uygulamalarıyla bağdaştırabilmeleri hedeflenmektedir. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Panel: Sigara örneğinde moleküler ve hücresel hasar mekanizmaları. Üst ve alt solunum yollarında ve akciğerlerde inflamatuar değişikliklerin patolojisi ; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Moleküler ve Hücresel Hasar Mekanizmaları Sigara dumanında bulunan temel reaktif oksijen türlerini (ROS) ve toksik mad-deleri tanımlar.Oksidatif stresin hücresel proteinler, lipidler (lipid peroksidasyonu) ve DNA üzerindeki hasar mekanizmalarını açıklar.Sigara dumanının indüklediği epitel hücre ölümü (apoptozis ve nekroz) süreçlerini ve DNA tamir mekanizmala-rındaki yetersizlikleri hücresel düzeyde ifade eder. Karsinogenez basamaklarını (başlangıç, ilerleme ve progresyon) sigaraya bağlı genetik/epigenetik değişiklik-ler çerçevesinde özetler. Solunum Yolu İnflamasyon PatolojisiSigara dumanının serebral ve mükosiliyer klirens (mukosiliyer yürüyen bant) mekanizması ile silia yapısı üzerindeki bozucu etkilerini açıklar.Üst ve alt solunum yolu epitelinde gelişen skuamöz metaplazi, displazi ve goblet hücresi hiperplazisi gibi adaptif ve preneoplastik hücresel ya-nıtları ayırt eder.Proteaz-antiproteaz dengesizliği ile oksidan-antioksidan den-gesizliğinin akciğer parankim yıkımı (amfizem) ve hava yolu daralması (kronik bronşit) patogenezindeki rolünü açıklar. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Panel: Sigara örneğinde moleküler ve hücresel hasar mekanizmaları. Üst ve alt solunum yollarında ve akciğerlerde inflamatuar değişikliklerin patolojisi |
| Kaynak |
| 1. Kumar V, Abbas AK, Aster JC, Debnath J, Das A (eds). Robbins, Cotran & Kumar Pathologic Basis of Disease. 11th ed. Elsevier; 2025. 2. Kumar V, Abbas AK, Aster JC, Deyrup AT (eds). Robbins & Kumar Basic Pathology. 11th ed. Elsevier; 2022. 3. Verra F, et al. Ciliary abnormalities in bronchial epithelium of smokers, ex-smokers, and nonsmokers. Am J Respir Crit Care Med. 1995;151:630-634. 4. Vanhecke D, et al. Ultrastructural analysis of lamellar bodies in type II alveolar epithelial cells in the human lung. Am J Physiol Lung Cell Mol Physiol. 2025;328:L113-L119. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Diş hekimliği alanında kullanılan uygulama araç-gereçlerini, en güncel bilgileri içeren literatürü ve diğer kaynakları izleme ve değerlendirme yeteneğine sahiptir. | ||||||
| 2 | Diş hekimliği alanında elde ettiği bilgilerin kaynağını, doğruluğunu, güvenilirliğini ve geçerliliğini değerlendirebilme bilgisine sahiptir. Bu bilgileri sağlık alanındaki tüm disiplinlerin bilgileri ile bütünleştirir, analiz eder ve mesleki uygulamalarında kullanır. | ||||||
| 3 | Diş hekimliği alanında edindiği ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanarak bilimsel olarak kanıtlanmış bir veriyi yorumlar ve değerlendirir, sorunları tanımlar, analiz eder ve çözüm önerileri geliştirir ve hastalara en ideal tedavi uygulamasını yapar. | ||||||
| 4 | Diş hekimliği alanındaki bilgilerini diğer sağlık disiplinlerinin bilgileri ile bütünleştirerek yorumlar ve yeni bilgiler oluşturarak birey, aile ve topluma yönelik sağlık eğitimi yapar. | ||||||
| 5 | Diş hekimliği alanında edindiği ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı bilgilerini kullanarak düşüncelerini, problemleri ve çözüm yöntemlerini açık bir biçimde aktarır, sorunlara bilimsel veriler ve kanıtlar doğrultusunda çözüm üretir. | ||||||
| 6 | İleri düzeydeki bilgi birikimini kullanarak diş hekimliği alanı ile ilgili bir çalışmayı bağımsız olarak yürütür. | ||||||
| 7 | Diş hekimliği alanı ile ilgili uygulamalarda karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunları çözmek için ekip üyesi ya da bireysel olarak sorumluluk alır. | ||||||
| 8 | Diş hekimliği alanındaki sorunların çözümünde liderlik görevini üstlenir, sorumluluğu altında çalışanların gelişimlerine yönelik etkinlikleri planlar, yönetir ve süreci inceleyerek değerlendirir. | ||||||
| 9 | Diş hekimliği alanındaki öğrenme gereksinimlerini ve hedeflerini belirler, kaynaklara etkin ve hızlı bir şekilde ulaşarak öğrenmesini yönlendirir. Gelişime açıktır, yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir ve bu davranışını meslek hayatı boyunca devam ettirir. | ||||||
| 10 | Diş hekimliği alanı ile ilgili konularda ilgili kişi ve kurumları bilgilendirir, onların düşüncelerini, istek ve beklentilerini dinler ve kendi düşüncelerini ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini nicel ve nitel verilerle destekleyerek uzman olan ve olmayan kişilere aktarır. | ||||||
| 11 | Diş hekimliği alanındaki bilgilerini meslektaşları, hasta ve hasta yakınları ile her bireye özgü olarak eleştirel bir bakış açısı ile inceler ve geliştirir. | ||||||
| 12 | Diş hekimliği alanındaki uluslararası yayınları ve toplantıları takip ederek mesleki gelişimini sürdürecek ve meslektaşları ile sözlü ve yazılı iletişim kuracak düzeyde yabancı dil (İngilizce) bilir. | ||||||
| 13 | Diş hekimliği alanının gerektirdiği düzeyde bilgisayar yazılımı ve donanımı bilgisi ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır. | ||||||
| 14 | Diş hekimliği mesleğini icra ederken hasta verilerinin toplanması, yorumlanması, uygulanması ve duyurulması safhalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerlere saygılı davranır ve bu değerleri öğretir. | ||||||
| 15 | Diş hekimliği ile ilgili konularda strateji, politika ve uygulama planları geliştirir, uygular ve elde edilen sonuçları kalite süreçleri çerçevesinde değerlendirir. | ||||||
| 16 | Diş hekimliği alanında özümsediği bilgileri, birey ve topluma dair ağız ve diş sağlığı problemlerinin çözümünde disiplinler arası çalışmalarda kullanır. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| PATOLOJİ | - | Senelik | 2+0 | 2 | 0 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | İngilizce |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Kurul Dersi |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | Dr.Öğr.Üye. Hatice Çiğdem ERAKMAN |
| Dersin Yardımcıları | Prof. Dr. Güngör Çağdaş DİNÇEL |
| Dersin Amacı | Diş hekimliği öğrencilerinin, sigara dumanında bulunan toksik ve karsinojenik bileşenlerin solunum epitelinde ve akciğer dokusunda yol açtığı moleküler, hücresel ve dokusal düzeydeki patolojik süreçleri anlamalarını sağlamaktır. Öğrencilerin; serbest radikaller, DNA hasarı, enflamatuar medyatörler ve doku yıkım mekanizmaları arasındaki ilişkiyi kavrayarak, bu patolojilerin hem üst/alt solunum yolları hem de ağız içi ve periodontal dokulardaki yansımalarını klinik uygulamalarıyla bağdaştırabilmeleri hedeflenmektedir. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Panel: Sigara örneğinde moleküler ve hücresel hasar mekanizmaları. Üst ve alt solunum yollarında ve akciğerlerde inflamatuar değişikliklerin patolojisi ; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Moleküler ve Hücresel Hasar Mekanizmaları Sigara dumanında bulunan temel reaktif oksijen türlerini (ROS) ve toksik mad-deleri tanımlar.Oksidatif stresin hücresel proteinler, lipidler (lipid peroksidasyonu) ve DNA üzerindeki hasar mekanizmalarını açıklar.Sigara dumanının indüklediği epitel hücre ölümü (apoptozis ve nekroz) süreçlerini ve DNA tamir mekanizmala-rındaki yetersizlikleri hücresel düzeyde ifade eder. Karsinogenez basamaklarını (başlangıç, ilerleme ve progresyon) sigaraya bağlı genetik/epigenetik değişiklik-ler çerçevesinde özetler. Solunum Yolu İnflamasyon PatolojisiSigara dumanının serebral ve mükosiliyer klirens (mukosiliyer yürüyen bant) mekanizması ile silia yapısı üzerindeki bozucu etkilerini açıklar.Üst ve alt solunum yolu epitelinde gelişen skuamöz metaplazi, displazi ve goblet hücresi hiperplazisi gibi adaptif ve preneoplastik hücresel ya-nıtları ayırt eder.Proteaz-antiproteaz dengesizliği ile oksidan-antioksidan den-gesizliğinin akciğer parankim yıkımı (amfizem) ve hava yolu daralması (kronik bronşit) patogenezindeki rolünü açıklar. |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Panel: Sigara örneğinde moleküler ve hücresel hasar mekanizmaları. Üst ve alt solunum yollarında ve akciğerlerde inflamatuar değişikliklerin patolojisi |
| Kaynak |
| 1. Kumar V, Abbas AK, Aster JC, Debnath J, Das A (eds). Robbins, Cotran & Kumar Pathologic Basis of Disease. 11th ed. Elsevier; 2025. 2. Kumar V, Abbas AK, Aster JC, Deyrup AT (eds). Robbins & Kumar Basic Pathology. 11th ed. Elsevier; 2022. 3. Verra F, et al. Ciliary abnormalities in bronchial epithelium of smokers, ex-smokers, and nonsmokers. Am J Respir Crit Care Med. 1995;151:630-634. 4. Vanhecke D, et al. Ultrastructural analysis of lamellar bodies in type II alveolar epithelial cells in the human lung. Am J Physiol Lung Cell Mol Physiol. 2025;328:L113-L119. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Diş hekimliği alanında kullanılan uygulama araç-gereçlerini, en güncel bilgileri içeren literatürü ve diğer kaynakları izleme ve değerlendirme yeteneğine sahiptir. | ||||||
| 2 | Diş hekimliği alanında elde ettiği bilgilerin kaynağını, doğruluğunu, güvenilirliğini ve geçerliliğini değerlendirebilme bilgisine sahiptir. Bu bilgileri sağlık alanındaki tüm disiplinlerin bilgileri ile bütünleştirir, analiz eder ve mesleki uygulamalarında kullanır. | ||||||
| 3 | Diş hekimliği alanında edindiği ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanarak bilimsel olarak kanıtlanmış bir veriyi yorumlar ve değerlendirir, sorunları tanımlar, analiz eder ve çözüm önerileri geliştirir ve hastalara en ideal tedavi uygulamasını yapar. | ||||||
| 4 | Diş hekimliği alanındaki bilgilerini diğer sağlık disiplinlerinin bilgileri ile bütünleştirerek yorumlar ve yeni bilgiler oluşturarak birey, aile ve topluma yönelik sağlık eğitimi yapar. | ||||||
| 5 | Diş hekimliği alanında edindiği ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı bilgilerini kullanarak düşüncelerini, problemleri ve çözüm yöntemlerini açık bir biçimde aktarır, sorunlara bilimsel veriler ve kanıtlar doğrultusunda çözüm üretir. | ||||||
| 6 | İleri düzeydeki bilgi birikimini kullanarak diş hekimliği alanı ile ilgili bir çalışmayı bağımsız olarak yürütür. | ||||||
| 7 | Diş hekimliği alanı ile ilgili uygulamalarda karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunları çözmek için ekip üyesi ya da bireysel olarak sorumluluk alır. | ||||||
| 8 | Diş hekimliği alanındaki sorunların çözümünde liderlik görevini üstlenir, sorumluluğu altında çalışanların gelişimlerine yönelik etkinlikleri planlar, yönetir ve süreci inceleyerek değerlendirir. | ||||||
| 9 | Diş hekimliği alanındaki öğrenme gereksinimlerini ve hedeflerini belirler, kaynaklara etkin ve hızlı bir şekilde ulaşarak öğrenmesini yönlendirir. Gelişime açıktır, yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir ve bu davranışını meslek hayatı boyunca devam ettirir. | ||||||
| 10 | Diş hekimliği alanı ile ilgili konularda ilgili kişi ve kurumları bilgilendirir, onların düşüncelerini, istek ve beklentilerini dinler ve kendi düşüncelerini ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini nicel ve nitel verilerle destekleyerek uzman olan ve olmayan kişilere aktarır. | ||||||
| 11 | Diş hekimliği alanındaki bilgilerini meslektaşları, hasta ve hasta yakınları ile her bireye özgü olarak eleştirel bir bakış açısı ile inceler ve geliştirir. | ||||||
| 12 | Diş hekimliği alanındaki uluslararası yayınları ve toplantıları takip ederek mesleki gelişimini sürdürecek ve meslektaşları ile sözlü ve yazılı iletişim kuracak düzeyde yabancı dil (İngilizce) bilir. | ||||||
| 13 | Diş hekimliği alanının gerektirdiği düzeyde bilgisayar yazılımı ve donanımı bilgisi ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır. | ||||||
| 14 | Diş hekimliği mesleğini icra ederken hasta verilerinin toplanması, yorumlanması, uygulanması ve duyurulması safhalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerlere saygılı davranır ve bu değerleri öğretir. | ||||||
| 15 | Diş hekimliği ile ilgili konularda strateji, politika ve uygulama planları geliştirir, uygular ve elde edilen sonuçları kalite süreçleri çerçevesinde değerlendirir. | ||||||
| 16 | Diş hekimliği alanında özümsediği bilgileri, birey ve topluma dair ağız ve diş sağlığı problemlerinin çözümünde disiplinler arası çalışmalarda kullanır. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |