Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| BESİN TÜKETİM DURUMUNUN DEĞERLENDİRİLMESİNDE TEMEL YAKLAŞIMLAR | BES2110397 | Güz Dönemi | 1+0 | 1 | 3 |
| Ders Programı | ( 11:40-12:30 ) Perşembe 11:40-12:30 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | Dr.Öğr.Üye. Kadriye TOPRAK |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin ana amacı, beslenme durumunun değerlendirilmesinde besin tüketim kayıtlarını alınmasının önemi, farklı besin tüketimi kayıt yöntemleri, bunların güçlü ve zayıf yönlerini öğretmek, besin tüketim verilerinden enerji ve besin ögesi alımlarının hesaplanmasını kavratmaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Besin tüketim durumunun (ulusal, hane halkı ve bireysel düzeyde) değerlendirilmesinin önemi,Besin tüketim durumunun saptanmasında temel ilkeler: Ulusal ve hane halkı düzeyinde yaklaşımlar,24-saatlik geriye dönük besin tüketim kaydının alınması ,24-saatlik geriye dönük besin tüketimi video gösterimi ve tartışma,Besin kayıt yöntemi (günlük tutma): Tartılı ve tahmini kayıtların yönetimi,Besin tüketim sıklığı (FFQ): Tasarımı ve kullanım alanları,Diyet öyküsü (Diet History): Tasarımı ve klinik kullanım,Besin tüketiminin gözlenmesi,Besin tüketim durumunun değerlendirilmesinde yeni teknolojiler: Telefon, fotoğraf, ses kayıt cihazları, bilgisayar ile besin tüketiminin saptanması,Farklı yöntemlerle alınan besin tüketim kayıtlarının tartışılması ,Gıda kompozisyon veri tabanları (TürKomp vb.) ve yazılım programlarının kullanımı,Besin tüketim durumunun ve besin ögesi alımlarının önerilerle karşılaştırılması,Özel gruplarda (çocuklar ve gebeler vb.) besin tüketim durumunun değerlendirilmesi,Özel gruplarda (yaşlılar, sporcular vb.) besin tüketim durumunun değerlendirilmesi; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Acil ve afet durumlarının beslenme üzerindeki etkilerini listeler | ||
| 2. Ulusal, hane halkı ile bireysel düzeyde besin tüketim durumunun değerlendirilmesi ayrımını yapar | ||
| 3. Besin tüketim durumunun değerlendirilmesinde kullanılan farklı yöntemleri sınıflandırır | ||
| 4. Besin tüketim kaydı yöntemlerinin güçlü ile zayıf yönlerini tartışır | ||
| 5. Besin tüketim durumunun değerlendirilmesinde kullanılan yeni teknolojileri örneklendirir | ||
| 6. Özel gruplarda besin tüketim durumunun saptanmasında en uygun yöntemleri uygular | ||
| 7. Besin tüketim verilerinden enerji ile besin ögelerinin alımını hesaplayarak ulusal/uluslararası önerilere göre değerlendirir |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Besin tüketim durumunun (ulusal, hane halkı ve bireysel düzeyde) değerlendirilmesinin önemi | |
| 2 | Besin tüketim durumunun saptanmasında temel ilkeler: Ulusal ve hane halkı düzeyinde yaklaşımlar | |
| 3 | 24-saatlik geriye dönük besin tüketim kaydının alınması | |
| 4 | 24-saatlik geriye dönük besin tüketimi video gösterimi ve tartışma | |
| 5 | Besin kayıt yöntemi (günlük tutma): Tartılı ve tahmini kayıtların yönetimi | |
| 6 | Besin tüketim sıklığı (FFQ): Tasarımı ve kullanım alanları | |
| 7 | Diyet öyküsü (Diet History): Tasarımı ve klinik kullanım | |
| 8 | Besin tüketiminin gözlenmesi | |
| 9 | Besin tüketim durumunun değerlendirilmesinde yeni teknolojiler: Telefon, fotoğraf, ses kayıt cihazları, bilgisayar ile besin tüketiminin saptanması | |
| 10 | Farklı yöntemlerle alınan besin tüketim kayıtlarının tartışılması | |
| 11 | Gıda kompozisyon veri tabanları (TürKomp vb.) ve yazılım programlarının kullanımı | |
| 12 | Besin tüketim durumunun ve besin ögesi alımlarının önerilerle karşılaştırılması | |
| 13 | Özel gruplarda (çocuklar ve gebeler vb.) besin tüketim durumunun değerlendirilmesi | |
| 14 | Özel gruplarda (yaşlılar, sporcular vb.) besin tüketim durumunun değerlendirilmesi |
| Kaynak |
| 1. Gibson, R. S. (2005). Principles of Nutritional Assessment. Oxford University Press, New York, 2nd Ed. 2. Lee, R. D. & Niemann, D. C. (2019). Nutritional Assessment. McGrawHill, Boston, 4th Ed. 3. Institute of Medicine (IOM). (2000). Dietary Reference Intakes, Applications in Dietary Assessment, National Academy Press, Washington, D.C. 4. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2022). Türkiye’ye Özgü Beslenme Rehberi (TÜBER). Sağlık Bakanlığı yayın No: 1243, Ankara 5. Coulston, A. M., Boushey, C., Ferruzzi, M., & Delahanty, L. (Eds.). (2017). Nutrition in the prevention and treatment of disease (4th ed.). Academic Press. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Beslenme ve diyetetik alanındaki temel bilgi ve kanıta dayalı güncel gelişmeleri araştırma, uygulama, doğruluk, güvenilirlik ve geçerliliğini değerlendirme bilgisine sahiptir | X | |||||
| 2 | Beslenme ve diyetetik alanında disipline özgü eğitim ile kazandıkları teorik bilgileri pratik uygulama alanlarında kullanabilme ve eğitim materyalleri geliştirebilme becerisine sahiptir. | ||||||
| 3 | Bireylerin enerji ve besin öğesi gereksinimlerini bilimsel yöntemlerle saptama, yeterli ve dengeli beslenme kuralları doğrultusunda bireye özgü beslenme plan ve programını geliştirebilme bilgisine sahiptir. | X | |||||
| 4 | Diyetisyenlik mesleğini etkileyen plan, politika, yasa, yönetmelik ve mevzuatları izleyebilme becerisine sahiptir. Toplumun beslenme durumunun saptanmasına yönelik yöntemleri kullanarak, sağlığın korunması, iyileştirilmesi ve geliştirilmesi için besin ve beslenme plan ve politikası geliştirebilme bilgisine sahiptir. | ||||||
| 5 | Hasta bireylerin beslenme durumlarını değerlendirme ve klinik bulgularına dayalı olarak beslenme açısından yorumlayabilme ve hastaya özgü tıbbi beslenme tedavileri geliştirebilme bilgisine sahiptir. | ||||||
| 6 | Üretim tüketim zincirinde birey ve toplumun besin kalitesine etki eden etmenleri değerlendirebilme ve besin güvenliği, güvencesine yönelik standartlar ve yasal düzenlemeleri uygulayabilme bilgisine sahiptir. | ||||||
| 7 | Beslenme ve diyetetik alanıyla ilgili sorunları saptama, temel bilgileri derinlemesine düşünme, uygulamaya geçirme, özellikle problem çözme ve karar verme becerisine sahip olma, araştırma projesi oluşturabilme, bilgi toplama ve rapor hazırlama sürecinde güncel teknolojileri, bilgisayar ve bilgi işlem becerilerini kullanma, mantığa ve kanıta dayalı veri sunabilme becerisine sahiptir. Akademik çalışmalar veya uygulama temelli yöntemler ile eğitim öğretim verebilir. | X | |||||
| 8 | Beslenme ve diyetetik alanında edindiği güncel bilgi ve becerileri kullanarak bireyin, grubun, kurumun ve toplumun beslenme durumunu saptar, değerlendirir, yorumlar, çözüm yolları üretir, bireysel tıbbi beslenme tedavisi uygular, sağlık ve sosyal alanlarda ulusal ve uluslararası tüm paydaşlarla ekip çalışması yapar, etik kurallara göre hareket eder. | ||||||
| 9 | Hedef grubun enerji ve besin ögesi gereksinimlerini göz önünde tutarak, beslenme ve diyetetik açısından değerlendirerek, toplu beslenme yapılan kurumlarda menü planlaması yapar ve yiyeceklerin satın alınmasından servisine kadar tüm aşamalarda besin güvenliğine dikkat ederek, uygun hizmet sunumunu teknolojik gelişmelerden de faydalanarak sağlar. | X | |||||
| 10 | Bireyi ve toplumu güvenli ve sağlıklı yiyecekler seçmeye teşvik edecek stratejiler geliştirir, uygular, ilgili eğitim materyallerini hazırlar ve günceller. | X | |||||
| 11 | Ürün geliştirme, besin analizi ve kalitesini etkileyen etmenlere yönelik laboratuvar uygulamaları yapar, yorumlar ve yasal düzenlemelere göre değerlendirir. | ||||||
| 12 | Tüm yaşam döngüsü boyunca bireylerin ve toplumun sağlıklı beslenme bilincinin oluşturulması ve bilgi düzeyinin arttırılmasına yönelik araştırma, proje ve programları planlar, yönetir, değerlendirir, izler, raporlar ve ekip çalışmalarına liderlik eder, ulusal ve uluslararası besin ve beslenme plan ve politikalarının oluşturulmasına destek verir. | X | |||||
| 13 | Görevini mesleki sorumluluk ve etik değerler çerçevesinde gerçekleştirir, yaşam boyu öğrenmenin önemini benimseyerek bilim, teknoloji ve sağlık konusundaki gelişmeleri takip ederek kendini sürekli geliştirir. | X | |||||
| 14 | Beslenme ve diyetetik alanında bireysel ve/veya ekip çalışmalarındaki uygulamaların doğruluğunu göstermek için bilgilerini kullanır, gerekçeler ve kanıtlar sunarak düşünce ve görüşlerini sözlü ve yazılı olarak açık bir şekilde ifade eder ve tüm paydaşlarla etik ilkeler doğrultusunda iletişim kurar. | ||||||
| 15 | Farklı yaş gruplarındaki hasta bireylerin sosyokültürel ve ekonomik yapısını, beslenme alışkanlıklarını dikkate alarak interdisipliner yaklaşım içerisinde bireye uygun tıbbi beslenme tedavisini planlar, uygular, izler ve değerlendirir. Klinik araştırmalara katılır. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| BESİN TÜKETİM DURUMUNUN DEĞERLENDİRİLMESİNDE TEMEL YAKLAŞIMLAR | BES2110397 | Güz Dönemi | 1+0 | 1 | 3 |
| Ders Programı | ( 11:40-12:30 ) Perşembe 11:40-12:30 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | Dr.Öğr.Üye. Kadriye TOPRAK |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin ana amacı, beslenme durumunun değerlendirilmesinde besin tüketim kayıtlarını alınmasının önemi, farklı besin tüketimi kayıt yöntemleri, bunların güçlü ve zayıf yönlerini öğretmek, besin tüketim verilerinden enerji ve besin ögesi alımlarının hesaplanmasını kavratmaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Besin tüketim durumunun (ulusal, hane halkı ve bireysel düzeyde) değerlendirilmesinin önemi,Besin tüketim durumunun saptanmasında temel ilkeler: Ulusal ve hane halkı düzeyinde yaklaşımlar,24-saatlik geriye dönük besin tüketim kaydının alınması ,24-saatlik geriye dönük besin tüketimi video gösterimi ve tartışma,Besin kayıt yöntemi (günlük tutma): Tartılı ve tahmini kayıtların yönetimi,Besin tüketim sıklığı (FFQ): Tasarımı ve kullanım alanları,Diyet öyküsü (Diet History): Tasarımı ve klinik kullanım,Besin tüketiminin gözlenmesi,Besin tüketim durumunun değerlendirilmesinde yeni teknolojiler: Telefon, fotoğraf, ses kayıt cihazları, bilgisayar ile besin tüketiminin saptanması,Farklı yöntemlerle alınan besin tüketim kayıtlarının tartışılması ,Gıda kompozisyon veri tabanları (TürKomp vb.) ve yazılım programlarının kullanımı,Besin tüketim durumunun ve besin ögesi alımlarının önerilerle karşılaştırılması,Özel gruplarda (çocuklar ve gebeler vb.) besin tüketim durumunun değerlendirilmesi,Özel gruplarda (yaşlılar, sporcular vb.) besin tüketim durumunun değerlendirilmesi; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Acil ve afet durumlarının beslenme üzerindeki etkilerini listeler | ||
| 2. Ulusal, hane halkı ile bireysel düzeyde besin tüketim durumunun değerlendirilmesi ayrımını yapar | ||
| 3. Besin tüketim durumunun değerlendirilmesinde kullanılan farklı yöntemleri sınıflandırır | ||
| 4. Besin tüketim kaydı yöntemlerinin güçlü ile zayıf yönlerini tartışır | ||
| 5. Besin tüketim durumunun değerlendirilmesinde kullanılan yeni teknolojileri örneklendirir | ||
| 6. Özel gruplarda besin tüketim durumunun saptanmasında en uygun yöntemleri uygular | ||
| 7. Besin tüketim verilerinden enerji ile besin ögelerinin alımını hesaplayarak ulusal/uluslararası önerilere göre değerlendirir |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Besin tüketim durumunun (ulusal, hane halkı ve bireysel düzeyde) değerlendirilmesinin önemi | |
| 2 | Besin tüketim durumunun saptanmasında temel ilkeler: Ulusal ve hane halkı düzeyinde yaklaşımlar | |
| 3 | 24-saatlik geriye dönük besin tüketim kaydının alınması | |
| 4 | 24-saatlik geriye dönük besin tüketimi video gösterimi ve tartışma | |
| 5 | Besin kayıt yöntemi (günlük tutma): Tartılı ve tahmini kayıtların yönetimi | |
| 6 | Besin tüketim sıklığı (FFQ): Tasarımı ve kullanım alanları | |
| 7 | Diyet öyküsü (Diet History): Tasarımı ve klinik kullanım | |
| 8 | Besin tüketiminin gözlenmesi | |
| 9 | Besin tüketim durumunun değerlendirilmesinde yeni teknolojiler: Telefon, fotoğraf, ses kayıt cihazları, bilgisayar ile besin tüketiminin saptanması | |
| 10 | Farklı yöntemlerle alınan besin tüketim kayıtlarının tartışılması | |
| 11 | Gıda kompozisyon veri tabanları (TürKomp vb.) ve yazılım programlarının kullanımı | |
| 12 | Besin tüketim durumunun ve besin ögesi alımlarının önerilerle karşılaştırılması | |
| 13 | Özel gruplarda (çocuklar ve gebeler vb.) besin tüketim durumunun değerlendirilmesi | |
| 14 | Özel gruplarda (yaşlılar, sporcular vb.) besin tüketim durumunun değerlendirilmesi |
| Kaynak |
| 1. Gibson, R. S. (2005). Principles of Nutritional Assessment. Oxford University Press, New York, 2nd Ed. 2. Lee, R. D. & Niemann, D. C. (2019). Nutritional Assessment. McGrawHill, Boston, 4th Ed. 3. Institute of Medicine (IOM). (2000). Dietary Reference Intakes, Applications in Dietary Assessment, National Academy Press, Washington, D.C. 4. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2022). Türkiye’ye Özgü Beslenme Rehberi (TÜBER). Sağlık Bakanlığı yayın No: 1243, Ankara 5. Coulston, A. M., Boushey, C., Ferruzzi, M., & Delahanty, L. (Eds.). (2017). Nutrition in the prevention and treatment of disease (4th ed.). Academic Press. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Beslenme ve diyetetik alanındaki temel bilgi ve kanıta dayalı güncel gelişmeleri araştırma, uygulama, doğruluk, güvenilirlik ve geçerliliğini değerlendirme bilgisine sahiptir | X | |||||
| 2 | Beslenme ve diyetetik alanında disipline özgü eğitim ile kazandıkları teorik bilgileri pratik uygulama alanlarında kullanabilme ve eğitim materyalleri geliştirebilme becerisine sahiptir. | ||||||
| 3 | Bireylerin enerji ve besin öğesi gereksinimlerini bilimsel yöntemlerle saptama, yeterli ve dengeli beslenme kuralları doğrultusunda bireye özgü beslenme plan ve programını geliştirebilme bilgisine sahiptir. | X | |||||
| 4 | Diyetisyenlik mesleğini etkileyen plan, politika, yasa, yönetmelik ve mevzuatları izleyebilme becerisine sahiptir. Toplumun beslenme durumunun saptanmasına yönelik yöntemleri kullanarak, sağlığın korunması, iyileştirilmesi ve geliştirilmesi için besin ve beslenme plan ve politikası geliştirebilme bilgisine sahiptir. | ||||||
| 5 | Hasta bireylerin beslenme durumlarını değerlendirme ve klinik bulgularına dayalı olarak beslenme açısından yorumlayabilme ve hastaya özgü tıbbi beslenme tedavileri geliştirebilme bilgisine sahiptir. | ||||||
| 6 | Üretim tüketim zincirinde birey ve toplumun besin kalitesine etki eden etmenleri değerlendirebilme ve besin güvenliği, güvencesine yönelik standartlar ve yasal düzenlemeleri uygulayabilme bilgisine sahiptir. | ||||||
| 7 | Beslenme ve diyetetik alanıyla ilgili sorunları saptama, temel bilgileri derinlemesine düşünme, uygulamaya geçirme, özellikle problem çözme ve karar verme becerisine sahip olma, araştırma projesi oluşturabilme, bilgi toplama ve rapor hazırlama sürecinde güncel teknolojileri, bilgisayar ve bilgi işlem becerilerini kullanma, mantığa ve kanıta dayalı veri sunabilme becerisine sahiptir. Akademik çalışmalar veya uygulama temelli yöntemler ile eğitim öğretim verebilir. | X | |||||
| 8 | Beslenme ve diyetetik alanında edindiği güncel bilgi ve becerileri kullanarak bireyin, grubun, kurumun ve toplumun beslenme durumunu saptar, değerlendirir, yorumlar, çözüm yolları üretir, bireysel tıbbi beslenme tedavisi uygular, sağlık ve sosyal alanlarda ulusal ve uluslararası tüm paydaşlarla ekip çalışması yapar, etik kurallara göre hareket eder. | ||||||
| 9 | Hedef grubun enerji ve besin ögesi gereksinimlerini göz önünde tutarak, beslenme ve diyetetik açısından değerlendirerek, toplu beslenme yapılan kurumlarda menü planlaması yapar ve yiyeceklerin satın alınmasından servisine kadar tüm aşamalarda besin güvenliğine dikkat ederek, uygun hizmet sunumunu teknolojik gelişmelerden de faydalanarak sağlar. | X | |||||
| 10 | Bireyi ve toplumu güvenli ve sağlıklı yiyecekler seçmeye teşvik edecek stratejiler geliştirir, uygular, ilgili eğitim materyallerini hazırlar ve günceller. | X | |||||
| 11 | Ürün geliştirme, besin analizi ve kalitesini etkileyen etmenlere yönelik laboratuvar uygulamaları yapar, yorumlar ve yasal düzenlemelere göre değerlendirir. | ||||||
| 12 | Tüm yaşam döngüsü boyunca bireylerin ve toplumun sağlıklı beslenme bilincinin oluşturulması ve bilgi düzeyinin arttırılmasına yönelik araştırma, proje ve programları planlar, yönetir, değerlendirir, izler, raporlar ve ekip çalışmalarına liderlik eder, ulusal ve uluslararası besin ve beslenme plan ve politikalarının oluşturulmasına destek verir. | X | |||||
| 13 | Görevini mesleki sorumluluk ve etik değerler çerçevesinde gerçekleştirir, yaşam boyu öğrenmenin önemini benimseyerek bilim, teknoloji ve sağlık konusundaki gelişmeleri takip ederek kendini sürekli geliştirir. | X | |||||
| 14 | Beslenme ve diyetetik alanında bireysel ve/veya ekip çalışmalarındaki uygulamaların doğruluğunu göstermek için bilgilerini kullanır, gerekçeler ve kanıtlar sunarak düşünce ve görüşlerini sözlü ve yazılı olarak açık bir şekilde ifade eder ve tüm paydaşlarla etik ilkeler doğrultusunda iletişim kurar. | ||||||
| 15 | Farklı yaş gruplarındaki hasta bireylerin sosyokültürel ve ekonomik yapısını, beslenme alışkanlıklarını dikkate alarak interdisipliner yaklaşım içerisinde bireye uygun tıbbi beslenme tedavisini planlar, uygular, izler ve değerlendirir. Klinik araştırmalara katılır. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |