Skip to main content
Anasayfa

Ders Detayı

Ders Tanımı

DersKoduYarıyılT+U SaatKrediAKTS
TOPLUMDA BESLENME DURUMUNUN SAPTANMASIBES3110686Güz Dönemi3+033
Ders Programı

Perşembe 08:40-09:30

Perşembe 09:40-10:30

Perşembe 10:40-11:30

Ön Koşul Dersleri
Önerilen Seçmeli Dersler
Dersin DiliTürkçe
Dersin SeviyesiLisans
Dersin TürüZorunlu
Dersin Koordinatörü
Dersi VerenlerDr.Öğr.Üye. Kadriye TOPRAK
Dersin Yardımcıları
Dersin AmacıBu dersin ana amacı, bireyin ve toplumun beslenme durumunun saptanmasında kullanılan yöntemleri ve beslenme durumunu tarama testlerini/araçlarını kullanarak hasta ve sağlıklı bireylerin beslenme durumlarının saptanmasını öğretmektir.
Dersin İçeriğiBu ders; Toplum beslenmesinin temel ilkeleri: Beslenme epidemiyolojisi ve sağlık göstergeleri,Bireysel ve toplumsal düzeyde diyet kayıt yöntemleri: 24 saatlik hatırlatma ve besin kayıtları
,Besin porsiyonlarının saptanmasında görsel araçlar, standart ölçüler ve hata kaynakları,Diyet alım verilerinin BEBİS ve benzeri yazılımlarla analizi ve besin ögesi referans değerleri (DRI),Besin ve beslenme rehberleri: Diyet kalite indeksleri (HEI, DASH vb.) ve puanlama sistemleri,Epidemiyolojik araştırmalarda anket tasarımı, soru kağıdı geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları,Antropometrik ölçüm teknikleri: Standartlar, persentil değerleri ve z-skor analizi,Vücut kompozisyonu analiz yöntemleri: BIA, deri kıvrım kalınlığı ve antropometrik indeksler,Klinik bulgular ve biyofizik yöntemlerle beslenme yetersizliklerinin saptanması,Enerji harcaması ve fiziksel aktivite düzeyinin objektif ve sübjektif yöntemlerle saptanması,Biyokimyasal göstergeler: Protein, vitamin ve mineral durumunun laboratuvar analizi,Huzurevleri ve kliniklerde beslenme tarama testlerinin (MNA, NRS-2002) proje sunumları,Toplum tabanlı beslenme araştırmalarının raporlanması ve vaka sunumları,Saha verilerinin SPSS programı ile istatistiksel analizi ve yorumlanması; konularını içermektedir.
Dersin Öğrenme KazanımlarıÖğretim YöntemleriÖlçme Yöntemleri
1. Toplum beslenmesi, toplum sağlığı diyetisyeni ile beslenme epidemiyoloji kavramlarını tanımlar
2. Beslenme durumunun saptanması yöntemlerini (antropometrik ölçümler, klinik belirtiler, biyokimyasal ile biyofizik yöntemler, besin tüketim araştırmaları, sağlık istatistikleri; yaşa özgü mortalite, morbidite hızları, vb.) kavramlarını yorumlar
3. Beslenme durumunun saptanması yöntemlerini yürütür
4. Beslenme durumunun saptanması yöntemlerini değerlendirir
5. Beslenme durumunu tarama testlerini/araçlarını çözümler
6. 24 saatlik besin tüketimi ile besin tüketim sıklığı soru kağıtlarını birkaç diyet alımıyla gerçekleştirir
7. Bilgisayar programlarını kullanır (BEBİS ile SPSS vb.)
Öğretim Yöntemleri:
Ölçme Yöntemleri:

Ders Akışı

SıraKonularÖn Hazırlık
1Toplum beslenmesinin temel ilkeleri: Beslenme epidemiyolojisi ve sağlık göstergeleri
2Bireysel ve toplumsal düzeyde diyet kayıt yöntemleri: 24 saatlik hatırlatma ve besin kayıtları
3Besin porsiyonlarının saptanmasında görsel araçlar, standart ölçüler ve hata kaynakları
4Diyet alım verilerinin BEBİS ve benzeri yazılımlarla analizi ve besin ögesi referans değerleri (DRI)
5Besin ve beslenme rehberleri: Diyet kalite indeksleri (HEI, DASH vb.) ve puanlama sistemleri
6Epidemiyolojik araştırmalarda anket tasarımı, soru kağıdı geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları
7Antropometrik ölçüm teknikleri: Standartlar, persentil değerleri ve z-skor analizi
8Vücut kompozisyonu analiz yöntemleri: BIA, deri kıvrım kalınlığı ve antropometrik indeksler
9Klinik bulgular ve biyofizik yöntemlerle beslenme yetersizliklerinin saptanması
10Enerji harcaması ve fiziksel aktivite düzeyinin objektif ve sübjektif yöntemlerle saptanması
11Biyokimyasal göstergeler: Protein, vitamin ve mineral durumunun laboratuvar analizi
12Huzurevleri ve kliniklerde beslenme tarama testlerinin (MNA, NRS-2002) proje sunumları
13Toplum tabanlı beslenme araştırmalarının raporlanması ve vaka sunumları
14Saha verilerinin SPSS programı ile istatistiksel analizi ve yorumlanması
Kaynak
Pekcan, G. (2011). Beslenme durumunun saptanması. A. Baysal ve ark. (Ed.), Diyet el kitabı (s. 67-142). Hatiboğlu Yayınevi. 2. Margetts, B. M., & Nelson, M. (1997). Design concepts in nutritional epidemiology. Oxford University Press. 3. Gibson, R. S. (2005). Principles of nutritional assessment. Oxford University Press. 4. Coulston, A. M., Boushey, C., Ferruzzi, M., & Delahanty, L. (Eds.). (2017). Nutrition in the prevention and treatment of disease (4th ed.). Academic Press. 5. Lee, R. D., & Nieman, D. C. (2019). Nutritional assessment (7th ed.). McGraw-Hill. 6. Lovegrove, J. A., Hodson, L., Sharma, S., & Lanham-New, S. A. (Eds.). (2015). Nutrition research methodologies. Wiley-Blackwell. 7. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2022). Türkiye beslenme rehberi (TÜBER). Sağlık Bakanlığı Yayın No: 1243. 8. World Health Organization. (2023). World health statistics 2023: Monitoring health for the SDGs. World Health Organization.

Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı

Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
NoProgram Yeterliliği Katkı Düzeyi
12345
1
Beslenme ve diyetetik alanındaki temel bilgi ve kanıta dayalı güncel gelişmeleri araştırma, uygulama, doğruluk, güvenilirlik ve geçerliliğini değerlendirme bilgisine sahiptir
X
2
Beslenme ve diyetetik alanında disipline özgü eğitim ile kazandıkları teorik bilgileri pratik uygulama alanlarında kullanabilme ve eğitim materyalleri geliştirebilme becerisine sahiptir.
3
Bireylerin enerji ve besin öğesi gereksinimlerini bilimsel yöntemlerle saptama, yeterli ve dengeli beslenme kuralları doğrultusunda bireye özgü beslenme plan ve programını geliştirebilme bilgisine sahiptir.
4
Diyetisyenlik mesleğini etkileyen plan, politika, yasa, yönetmelik ve mevzuatları izleyebilme becerisine sahiptir. Toplumun beslenme durumunun saptanmasına yönelik yöntemleri kullanarak, sağlığın korunması, iyileştirilmesi ve geliştirilmesi için besin ve beslenme plan ve politikası geliştirebilme bilgisine sahiptir.
X
5
Hasta bireylerin beslenme durumlarını değerlendirme ve klinik bulgularına dayalı olarak beslenme açısından yorumlayabilme ve hastaya özgü tıbbi beslenme tedavileri geliştirebilme bilgisine sahiptir.
6
Üretim tüketim zincirinde birey ve toplumun besin kalitesine etki eden etmenleri değerlendirebilme ve besin güvenliği, güvencesine yönelik standartlar ve yasal düzenlemeleri uygulayabilme bilgisine sahiptir.
7
Beslenme ve diyetetik alanıyla ilgili sorunları saptama, temel bilgileri derinlemesine düşünme, uygulamaya geçirme, özellikle problem çözme ve karar verme becerisine sahip olma, araştırma projesi oluşturabilme, bilgi toplama ve rapor hazırlama sürecinde güncel teknolojileri, bilgisayar ve bilgi işlem becerilerini kullanma, mantığa ve kanıta dayalı veri sunabilme becerisine sahiptir. Akademik çalışmalar veya uygulama temelli yöntemler ile eğitim öğretim verebilir.
X
8
Beslenme ve diyetetik alanında edindiği güncel bilgi ve becerileri kullanarak bireyin, grubun, kurumun ve toplumun beslenme durumunu saptar, değerlendirir, yorumlar, çözüm yolları üretir, bireysel tıbbi beslenme tedavisi uygular, sağlık ve sosyal alanlarda ulusal ve uluslararası tüm paydaşlarla ekip çalışması yapar, etik kurallara göre hareket eder.
X
9
Hedef grubun enerji ve besin ögesi gereksinimlerini göz önünde tutarak, beslenme ve diyetetik açısından değerlendirerek, toplu beslenme yapılan kurumlarda menü planlaması yapar ve yiyeceklerin satın alınmasından servisine kadar tüm aşamalarda besin güvenliğine dikkat ederek, uygun hizmet sunumunu teknolojik gelişmelerden de faydalanarak sağlar.
10
Bireyi ve toplumu güvenli ve sağlıklı yiyecekler seçmeye teşvik edecek stratejiler geliştirir, uygular, ilgili eğitim materyallerini hazırlar ve günceller.
11
Ürün geliştirme, besin analizi ve kalitesini etkileyen etmenlere yönelik laboratuvar uygulamaları yapar, yorumlar ve yasal düzenlemelere göre değerlendirir.
12
Tüm yaşam döngüsü boyunca bireylerin ve toplumun sağlıklı beslenme bilincinin oluşturulması ve bilgi düzeyinin arttırılmasına yönelik araştırma, proje ve programları planlar, yönetir, değerlendirir, izler, raporlar ve ekip çalışmalarına liderlik eder, ulusal ve uluslararası besin ve beslenme plan ve politikalarının oluşturulmasına destek verir.
13
Görevini mesleki sorumluluk ve etik değerler çerçevesinde gerçekleştirir, yaşam boyu öğrenmenin önemini benimseyerek bilim, teknoloji ve sağlık konusundaki gelişmeleri takip ederek kendini sürekli geliştirir.
X
14
Beslenme ve diyetetik alanında bireysel ve/veya ekip çalışmalarındaki uygulamaların doğruluğunu göstermek için bilgilerini kullanır, gerekçeler ve kanıtlar sunarak düşünce ve görüşlerini sözlü ve yazılı olarak açık bir şekilde ifade eder ve tüm paydaşlarla etik ilkeler doğrultusunda iletişim kurar.
15
Farklı yaş gruplarındaki hasta bireylerin sosyokültürel ve ekonomik yapısını, beslenme alışkanlıklarını dikkate alarak interdisipliner yaklaşım içerisinde bireye uygun tıbbi beslenme tedavisini planlar, uygular, izler ve değerlendirir. Klinik araştırmalara katılır.

Değerlendirme Sistemi

Katkı DüzeyiMutlak Değerlendirme
Ara Sınavın Başarıya Oranı 40
Genel Sınavın Başarıya Oranı 60
Toplam 100
AKTS / İşyükü Tablosu
EtkinlikSayıSüresi (Saat)Toplam İş Yükü (Saat)
Toplam İş Yükü (Saat)0
Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30)0
Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır.

Dersin Detaylı Bilgileri

Ders Tanımı

DersKoduYarıyılT+U SaatKrediAKTS
TOPLUMDA BESLENME DURUMUNUN SAPTANMASIBES3110686Güz Dönemi3+033
Ders Programı

Perşembe 08:40-09:30

Perşembe 09:40-10:30

Perşembe 10:40-11:30

Ön Koşul Dersleri
Önerilen Seçmeli Dersler
Dersin DiliTürkçe
Dersin SeviyesiLisans
Dersin TürüZorunlu
Dersin Koordinatörü
Dersi VerenlerDr.Öğr.Üye. Kadriye TOPRAK
Dersin Yardımcıları
Dersin AmacıBu dersin ana amacı, bireyin ve toplumun beslenme durumunun saptanmasında kullanılan yöntemleri ve beslenme durumunu tarama testlerini/araçlarını kullanarak hasta ve sağlıklı bireylerin beslenme durumlarının saptanmasını öğretmektir.
Dersin İçeriğiBu ders; Toplum beslenmesinin temel ilkeleri: Beslenme epidemiyolojisi ve sağlık göstergeleri,Bireysel ve toplumsal düzeyde diyet kayıt yöntemleri: 24 saatlik hatırlatma ve besin kayıtları
,Besin porsiyonlarının saptanmasında görsel araçlar, standart ölçüler ve hata kaynakları,Diyet alım verilerinin BEBİS ve benzeri yazılımlarla analizi ve besin ögesi referans değerleri (DRI),Besin ve beslenme rehberleri: Diyet kalite indeksleri (HEI, DASH vb.) ve puanlama sistemleri,Epidemiyolojik araştırmalarda anket tasarımı, soru kağıdı geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları,Antropometrik ölçüm teknikleri: Standartlar, persentil değerleri ve z-skor analizi,Vücut kompozisyonu analiz yöntemleri: BIA, deri kıvrım kalınlığı ve antropometrik indeksler,Klinik bulgular ve biyofizik yöntemlerle beslenme yetersizliklerinin saptanması,Enerji harcaması ve fiziksel aktivite düzeyinin objektif ve sübjektif yöntemlerle saptanması,Biyokimyasal göstergeler: Protein, vitamin ve mineral durumunun laboratuvar analizi,Huzurevleri ve kliniklerde beslenme tarama testlerinin (MNA, NRS-2002) proje sunumları,Toplum tabanlı beslenme araştırmalarının raporlanması ve vaka sunumları,Saha verilerinin SPSS programı ile istatistiksel analizi ve yorumlanması; konularını içermektedir.
Dersin Öğrenme KazanımlarıÖğretim YöntemleriÖlçme Yöntemleri
1. Toplum beslenmesi, toplum sağlığı diyetisyeni ile beslenme epidemiyoloji kavramlarını tanımlar
2. Beslenme durumunun saptanması yöntemlerini (antropometrik ölçümler, klinik belirtiler, biyokimyasal ile biyofizik yöntemler, besin tüketim araştırmaları, sağlık istatistikleri; yaşa özgü mortalite, morbidite hızları, vb.) kavramlarını yorumlar
3. Beslenme durumunun saptanması yöntemlerini yürütür
4. Beslenme durumunun saptanması yöntemlerini değerlendirir
5. Beslenme durumunu tarama testlerini/araçlarını çözümler
6. 24 saatlik besin tüketimi ile besin tüketim sıklığı soru kağıtlarını birkaç diyet alımıyla gerçekleştirir
7. Bilgisayar programlarını kullanır (BEBİS ile SPSS vb.)
Öğretim Yöntemleri:
Ölçme Yöntemleri:

Ders Akışı

SıraKonularÖn Hazırlık
1Toplum beslenmesinin temel ilkeleri: Beslenme epidemiyolojisi ve sağlık göstergeleri
2Bireysel ve toplumsal düzeyde diyet kayıt yöntemleri: 24 saatlik hatırlatma ve besin kayıtları
3Besin porsiyonlarının saptanmasında görsel araçlar, standart ölçüler ve hata kaynakları
4Diyet alım verilerinin BEBİS ve benzeri yazılımlarla analizi ve besin ögesi referans değerleri (DRI)
5Besin ve beslenme rehberleri: Diyet kalite indeksleri (HEI, DASH vb.) ve puanlama sistemleri
6Epidemiyolojik araştırmalarda anket tasarımı, soru kağıdı geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları
7Antropometrik ölçüm teknikleri: Standartlar, persentil değerleri ve z-skor analizi
8Vücut kompozisyonu analiz yöntemleri: BIA, deri kıvrım kalınlığı ve antropometrik indeksler
9Klinik bulgular ve biyofizik yöntemlerle beslenme yetersizliklerinin saptanması
10Enerji harcaması ve fiziksel aktivite düzeyinin objektif ve sübjektif yöntemlerle saptanması
11Biyokimyasal göstergeler: Protein, vitamin ve mineral durumunun laboratuvar analizi
12Huzurevleri ve kliniklerde beslenme tarama testlerinin (MNA, NRS-2002) proje sunumları
13Toplum tabanlı beslenme araştırmalarının raporlanması ve vaka sunumları
14Saha verilerinin SPSS programı ile istatistiksel analizi ve yorumlanması
Kaynak
Pekcan, G. (2011). Beslenme durumunun saptanması. A. Baysal ve ark. (Ed.), Diyet el kitabı (s. 67-142). Hatiboğlu Yayınevi. 2. Margetts, B. M., & Nelson, M. (1997). Design concepts in nutritional epidemiology. Oxford University Press. 3. Gibson, R. S. (2005). Principles of nutritional assessment. Oxford University Press. 4. Coulston, A. M., Boushey, C., Ferruzzi, M., & Delahanty, L. (Eds.). (2017). Nutrition in the prevention and treatment of disease (4th ed.). Academic Press. 5. Lee, R. D., & Nieman, D. C. (2019). Nutritional assessment (7th ed.). McGraw-Hill. 6. Lovegrove, J. A., Hodson, L., Sharma, S., & Lanham-New, S. A. (Eds.). (2015). Nutrition research methodologies. Wiley-Blackwell. 7. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2022). Türkiye beslenme rehberi (TÜBER). Sağlık Bakanlığı Yayın No: 1243. 8. World Health Organization. (2023). World health statistics 2023: Monitoring health for the SDGs. World Health Organization.

Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı

Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
NoProgram Yeterliliği Katkı Düzeyi
12345
1
Beslenme ve diyetetik alanındaki temel bilgi ve kanıta dayalı güncel gelişmeleri araştırma, uygulama, doğruluk, güvenilirlik ve geçerliliğini değerlendirme bilgisine sahiptir
X
2
Beslenme ve diyetetik alanında disipline özgü eğitim ile kazandıkları teorik bilgileri pratik uygulama alanlarında kullanabilme ve eğitim materyalleri geliştirebilme becerisine sahiptir.
3
Bireylerin enerji ve besin öğesi gereksinimlerini bilimsel yöntemlerle saptama, yeterli ve dengeli beslenme kuralları doğrultusunda bireye özgü beslenme plan ve programını geliştirebilme bilgisine sahiptir.
4
Diyetisyenlik mesleğini etkileyen plan, politika, yasa, yönetmelik ve mevzuatları izleyebilme becerisine sahiptir. Toplumun beslenme durumunun saptanmasına yönelik yöntemleri kullanarak, sağlığın korunması, iyileştirilmesi ve geliştirilmesi için besin ve beslenme plan ve politikası geliştirebilme bilgisine sahiptir.
X
5
Hasta bireylerin beslenme durumlarını değerlendirme ve klinik bulgularına dayalı olarak beslenme açısından yorumlayabilme ve hastaya özgü tıbbi beslenme tedavileri geliştirebilme bilgisine sahiptir.
6
Üretim tüketim zincirinde birey ve toplumun besin kalitesine etki eden etmenleri değerlendirebilme ve besin güvenliği, güvencesine yönelik standartlar ve yasal düzenlemeleri uygulayabilme bilgisine sahiptir.
7
Beslenme ve diyetetik alanıyla ilgili sorunları saptama, temel bilgileri derinlemesine düşünme, uygulamaya geçirme, özellikle problem çözme ve karar verme becerisine sahip olma, araştırma projesi oluşturabilme, bilgi toplama ve rapor hazırlama sürecinde güncel teknolojileri, bilgisayar ve bilgi işlem becerilerini kullanma, mantığa ve kanıta dayalı veri sunabilme becerisine sahiptir. Akademik çalışmalar veya uygulama temelli yöntemler ile eğitim öğretim verebilir.
X
8
Beslenme ve diyetetik alanında edindiği güncel bilgi ve becerileri kullanarak bireyin, grubun, kurumun ve toplumun beslenme durumunu saptar, değerlendirir, yorumlar, çözüm yolları üretir, bireysel tıbbi beslenme tedavisi uygular, sağlık ve sosyal alanlarda ulusal ve uluslararası tüm paydaşlarla ekip çalışması yapar, etik kurallara göre hareket eder.
X
9
Hedef grubun enerji ve besin ögesi gereksinimlerini göz önünde tutarak, beslenme ve diyetetik açısından değerlendirerek, toplu beslenme yapılan kurumlarda menü planlaması yapar ve yiyeceklerin satın alınmasından servisine kadar tüm aşamalarda besin güvenliğine dikkat ederek, uygun hizmet sunumunu teknolojik gelişmelerden de faydalanarak sağlar.
10
Bireyi ve toplumu güvenli ve sağlıklı yiyecekler seçmeye teşvik edecek stratejiler geliştirir, uygular, ilgili eğitim materyallerini hazırlar ve günceller.
11
Ürün geliştirme, besin analizi ve kalitesini etkileyen etmenlere yönelik laboratuvar uygulamaları yapar, yorumlar ve yasal düzenlemelere göre değerlendirir.
12
Tüm yaşam döngüsü boyunca bireylerin ve toplumun sağlıklı beslenme bilincinin oluşturulması ve bilgi düzeyinin arttırılmasına yönelik araştırma, proje ve programları planlar, yönetir, değerlendirir, izler, raporlar ve ekip çalışmalarına liderlik eder, ulusal ve uluslararası besin ve beslenme plan ve politikalarının oluşturulmasına destek verir.
13
Görevini mesleki sorumluluk ve etik değerler çerçevesinde gerçekleştirir, yaşam boyu öğrenmenin önemini benimseyerek bilim, teknoloji ve sağlık konusundaki gelişmeleri takip ederek kendini sürekli geliştirir.
X
14
Beslenme ve diyetetik alanında bireysel ve/veya ekip çalışmalarındaki uygulamaların doğruluğunu göstermek için bilgilerini kullanır, gerekçeler ve kanıtlar sunarak düşünce ve görüşlerini sözlü ve yazılı olarak açık bir şekilde ifade eder ve tüm paydaşlarla etik ilkeler doğrultusunda iletişim kurar.
15
Farklı yaş gruplarındaki hasta bireylerin sosyokültürel ve ekonomik yapısını, beslenme alışkanlıklarını dikkate alarak interdisipliner yaklaşım içerisinde bireye uygun tıbbi beslenme tedavisini planlar, uygular, izler ve değerlendirir. Klinik araştırmalara katılır.

Değerlendirme Sistemi

Katkı DüzeyiMutlak Değerlendirme
Ara Sınavın Başarıya Oranı 40
Genel Sınavın Başarıya Oranı 60
Toplam 100

Sayısal Veriler

Öğrenci Başarı Durumu

Bilgi / Destek Butonu