Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| BESLENME OKURYAZARLIĞI | BES2180566 | Güz Dönemi | 1+0 | 1 | 3 |
| Ders Programı | ( 11:40-12:30 ) Perşembe 11:40-12:30 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | Öğr.Gör. ZEYNEP BENGİSU EJDER |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin ana amacı, bireylere sağlıklı yaşam biçimlerinin benimsenmesinde beslenme okuryazarlığının önemini kavratmak, güvenilir ve bilimsel beslenme bilgilerini ayırt etme becerisini kazandırmak, beslenme etiketlerini doğru okuyup değerlendirme sürecini tartışmak ve medya aracılığıyla yayılan beslenme bilgilerinin birey ve toplum sağlığı üzerindeki etkilerini anlatmaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Beslenmenin tanımı ve önemi ,Sağlık, beslenme, gıda okuryazarlığı ve bireysel sağlık ilişkisi,Yaşam boyu öğrenme ve beslenme okuryazarlığı,Görsel okuryazarlık, medya okuryazarlığı, bilgi okuryazarlığı ve elektronik okuryazarlık,Sağlık okuryazarlığı ile beslenme okuryazarlığı arasındaki farklar ve benzerlikler,Besin etiketlerinin okunması, değerlendirilmesi, içerik listesi, porsiyon bilgisi ve günlük değer yüzdeleri,Gıda güvenilirliği ve bilgi kaynaklarının bilimselliği,Popüler diyetler ve beslenme mitleri,Tüketici davranışları ve gıda pazarlama stratejileri,Beslenme ve Diyetetik ve gıda alanında bilgi kirliliği,Sürdürülebilir beslenme ve etik tüketim farkındalığı,Sağlık bilimlerinde etik,İletişim, danışmanlık ve davranış değişikliği,Yapay zekanın geleceği: Beslenme ve Diyetetik perspektifi; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Beslenme okuryazarlığının tanımını, önemini açıklar | ||
| 2. Güvenilir bilimsel beslenme bilgilerini sayar | ||
| 3. Beslenme etiketlerini, besin bilgilerini dönüştürür | ||
| 4. Beslenme okuryazarlığının bireysel, toplumsal sağlık üzerindeki etkilerini planlar | ||
| 5. Görsel okuryazarlık, medya okuryazarlığı, bilgi okuryazarlığı, elektronik okuryazarlığının önemini listeler | ||
| 6. Toplumda beslenme okuryazarlığını artırmaya yönelik bireysel, toplumsal stratejileri planlar | ||
| 7. Dijital, geleneksel medya aracılığıyla yayılan beslenme bilgilerinin doğruluğunu gösterir | ||
| 8. Farklı yaş gruplarına, özel durumlara göre beslenme okuryazarlığı düzeylerini inceler | ||
| 9. Sağlıklı yaşam tarzı davranışlarını teşvik eden iletişim araçlarını tanımlar | ||
| 10. Sürdürülebilir, etik beslenme tercihleri ile bu doğrultudaki önerileri tartışır |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Beslenmenin tanımı ve önemi | |
| 2 | Sağlık, beslenme, gıda okuryazarlığı ve bireysel sağlık ilişkisi | |
| 3 | Yaşam boyu öğrenme ve beslenme okuryazarlığı | |
| 4 | Görsel okuryazarlık, medya okuryazarlığı, bilgi okuryazarlığı ve elektronik okuryazarlık | |
| 5 | Sağlık okuryazarlığı ile beslenme okuryazarlığı arasındaki farklar ve benzerlikler | |
| 6 | Besin etiketlerinin okunması, değerlendirilmesi, içerik listesi, porsiyon bilgisi ve günlük değer yüzdeleri | |
| 7 | Gıda güvenilirliği ve bilgi kaynaklarının bilimselliği | |
| 8 | Popüler diyetler ve beslenme mitleri | |
| 9 | Tüketici davranışları ve gıda pazarlama stratejileri | |
| 10 | Beslenme ve Diyetetik ve gıda alanında bilgi kirliliği | |
| 11 | Sürdürülebilir beslenme ve etik tüketim farkındalığı | |
| 12 | Sağlık bilimlerinde etik | |
| 13 | İletişim, danışmanlık ve davranış değişikliği | |
| 14 | Yapay zekanın geleceği: Beslenme ve Diyetetik perspektifi |
| Kaynak |
| 1. Baysal, A. (2011). Beslenme (13.baskı). Ankara: Hatipoğlu Yayıncılık. 2. Şimşek, K, vd. (2016). Bilgi Okuryazarlığı Becerileri (2023 e-kitap). Ankara Üniversitesi örneği 3. Yıldırım, M., Kızıltan, G., & Ok, M. A. (2021). Beslenme Okuryazarlığı Nedir?. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 6(Beslenme Özel Sayisi), 1-13. 4. Kaçar, E. Y., & Türker, P. (2024). Sağlık çalışanlarının yeme farkındalığı ve e-sağlıklı beslenme okuryazarlığı düzeyleri ile beslenmeye ilişkin parametreler arasındaki ilişkinin incelenmesi. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 9(2), 206-222. 5. Chilón-Troncos, R. F., García-Salirrosas, E. E., Escobar-Farfán, M., Millones-Liza, D. Y., & Villar-Guevara, M. (2024). Predicting willingness to consume healthy brand foods using the theory of planned behavior: the role of nutritional literacy. Frontiers in Nutrition, 11, 1353569. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Beslenme ve diyetetik alanındaki temel bilgi ve kanıta dayalı güncel gelişmeleri araştırma, uygulama, doğruluk, güvenilirlik ve geçerliliğini değerlendirme bilgisine sahiptir | X | |||||
| 2 | Beslenme ve diyetetik alanında disipline özgü eğitim ile kazandıkları teorik bilgileri pratik uygulama alanlarında kullanabilme ve eğitim materyalleri geliştirebilme becerisine sahiptir. | ||||||
| 3 | Bireylerin enerji ve besin öğesi gereksinimlerini bilimsel yöntemlerle saptama, yeterli ve dengeli beslenme kuralları doğrultusunda bireye özgü beslenme plan ve programını geliştirebilme bilgisine sahiptir. | X | |||||
| 4 | Diyetisyenlik mesleğini etkileyen plan, politika, yasa, yönetmelik ve mevzuatları izleyebilme becerisine sahiptir. Toplumun beslenme durumunun saptanmasına yönelik yöntemleri kullanarak, sağlığın korunması, iyileştirilmesi ve geliştirilmesi için besin ve beslenme plan ve politikası geliştirebilme bilgisine sahiptir. | ||||||
| 5 | Hasta bireylerin beslenme durumlarını değerlendirme ve klinik bulgularına dayalı olarak beslenme açısından yorumlayabilme ve hastaya özgü tıbbi beslenme tedavileri geliştirebilme bilgisine sahiptir. | ||||||
| 6 | Üretim tüketim zincirinde birey ve toplumun besin kalitesine etki eden etmenleri değerlendirebilme ve besin güvenliği, güvencesine yönelik standartlar ve yasal düzenlemeleri uygulayabilme bilgisine sahiptir. | ||||||
| 7 | Beslenme ve diyetetik alanıyla ilgili sorunları saptama, temel bilgileri derinlemesine düşünme, uygulamaya geçirme, özellikle problem çözme ve karar verme becerisine sahip olma, araştırma projesi oluşturabilme, bilgi toplama ve rapor hazırlama sürecinde güncel teknolojileri, bilgisayar ve bilgi işlem becerilerini kullanma, mantığa ve kanıta dayalı veri sunabilme becerisine sahiptir. Akademik çalışmalar veya uygulama temelli yöntemler ile eğitim öğretim verebilir. | X | |||||
| 8 | Beslenme ve diyetetik alanında edindiği güncel bilgi ve becerileri kullanarak bireyin, grubun, kurumun ve toplumun beslenme durumunu saptar, değerlendirir, yorumlar, çözüm yolları üretir, bireysel tıbbi beslenme tedavisi uygular, sağlık ve sosyal alanlarda ulusal ve uluslararası tüm paydaşlarla ekip çalışması yapar, etik kurallara göre hareket eder. | ||||||
| 9 | Hedef grubun enerji ve besin ögesi gereksinimlerini göz önünde tutarak, beslenme ve diyetetik açısından değerlendirerek, toplu beslenme yapılan kurumlarda menü planlaması yapar ve yiyeceklerin satın alınmasından servisine kadar tüm aşamalarda besin güvenliğine dikkat ederek, uygun hizmet sunumunu teknolojik gelişmelerden de faydalanarak sağlar. | X | |||||
| 10 | Bireyi ve toplumu güvenli ve sağlıklı yiyecekler seçmeye teşvik edecek stratejiler geliştirir, uygular, ilgili eğitim materyallerini hazırlar ve günceller. | X | |||||
| 11 | Ürün geliştirme, besin analizi ve kalitesini etkileyen etmenlere yönelik laboratuvar uygulamaları yapar, yorumlar ve yasal düzenlemelere göre değerlendirir. | ||||||
| 12 | Tüm yaşam döngüsü boyunca bireylerin ve toplumun sağlıklı beslenme bilincinin oluşturulması ve bilgi düzeyinin arttırılmasına yönelik araştırma, proje ve programları planlar, yönetir, değerlendirir, izler, raporlar ve ekip çalışmalarına liderlik eder, ulusal ve uluslararası besin ve beslenme plan ve politikalarının oluşturulmasına destek verir. | X | |||||
| 13 | Görevini mesleki sorumluluk ve etik değerler çerçevesinde gerçekleştirir, yaşam boyu öğrenmenin önemini benimseyerek bilim, teknoloji ve sağlık konusundaki gelişmeleri takip ederek kendini sürekli geliştirir. | X | |||||
| 14 | Beslenme ve diyetetik alanında bireysel ve/veya ekip çalışmalarındaki uygulamaların doğruluğunu göstermek için bilgilerini kullanır, gerekçeler ve kanıtlar sunarak düşünce ve görüşlerini sözlü ve yazılı olarak açık bir şekilde ifade eder ve tüm paydaşlarla etik ilkeler doğrultusunda iletişim kurar. | ||||||
| 15 | Farklı yaş gruplarındaki hasta bireylerin sosyokültürel ve ekonomik yapısını, beslenme alışkanlıklarını dikkate alarak interdisipliner yaklaşım içerisinde bireye uygun tıbbi beslenme tedavisini planlar, uygular, izler ve değerlendirir. Klinik araştırmalara katılır. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| BESLENME OKURYAZARLIĞI | BES2180566 | Güz Dönemi | 1+0 | 1 | 3 |
| Ders Programı | ( 11:40-12:30 ) Perşembe 11:40-12:30 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | Öğr.Gör. ZEYNEP BENGİSU EJDER |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin ana amacı, bireylere sağlıklı yaşam biçimlerinin benimsenmesinde beslenme okuryazarlığının önemini kavratmak, güvenilir ve bilimsel beslenme bilgilerini ayırt etme becerisini kazandırmak, beslenme etiketlerini doğru okuyup değerlendirme sürecini tartışmak ve medya aracılığıyla yayılan beslenme bilgilerinin birey ve toplum sağlığı üzerindeki etkilerini anlatmaktır. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Beslenmenin tanımı ve önemi ,Sağlık, beslenme, gıda okuryazarlığı ve bireysel sağlık ilişkisi,Yaşam boyu öğrenme ve beslenme okuryazarlığı,Görsel okuryazarlık, medya okuryazarlığı, bilgi okuryazarlığı ve elektronik okuryazarlık,Sağlık okuryazarlığı ile beslenme okuryazarlığı arasındaki farklar ve benzerlikler,Besin etiketlerinin okunması, değerlendirilmesi, içerik listesi, porsiyon bilgisi ve günlük değer yüzdeleri,Gıda güvenilirliği ve bilgi kaynaklarının bilimselliği,Popüler diyetler ve beslenme mitleri,Tüketici davranışları ve gıda pazarlama stratejileri,Beslenme ve Diyetetik ve gıda alanında bilgi kirliliği,Sürdürülebilir beslenme ve etik tüketim farkındalığı,Sağlık bilimlerinde etik,İletişim, danışmanlık ve davranış değişikliği,Yapay zekanın geleceği: Beslenme ve Diyetetik perspektifi; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Beslenme okuryazarlığının tanımını, önemini açıklar | ||
| 2. Güvenilir bilimsel beslenme bilgilerini sayar | ||
| 3. Beslenme etiketlerini, besin bilgilerini dönüştürür | ||
| 4. Beslenme okuryazarlığının bireysel, toplumsal sağlık üzerindeki etkilerini planlar | ||
| 5. Görsel okuryazarlık, medya okuryazarlığı, bilgi okuryazarlığı, elektronik okuryazarlığının önemini listeler | ||
| 6. Toplumda beslenme okuryazarlığını artırmaya yönelik bireysel, toplumsal stratejileri planlar | ||
| 7. Dijital, geleneksel medya aracılığıyla yayılan beslenme bilgilerinin doğruluğunu gösterir | ||
| 8. Farklı yaş gruplarına, özel durumlara göre beslenme okuryazarlığı düzeylerini inceler | ||
| 9. Sağlıklı yaşam tarzı davranışlarını teşvik eden iletişim araçlarını tanımlar | ||
| 10. Sürdürülebilir, etik beslenme tercihleri ile bu doğrultudaki önerileri tartışır |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Beslenmenin tanımı ve önemi | |
| 2 | Sağlık, beslenme, gıda okuryazarlığı ve bireysel sağlık ilişkisi | |
| 3 | Yaşam boyu öğrenme ve beslenme okuryazarlığı | |
| 4 | Görsel okuryazarlık, medya okuryazarlığı, bilgi okuryazarlığı ve elektronik okuryazarlık | |
| 5 | Sağlık okuryazarlığı ile beslenme okuryazarlığı arasındaki farklar ve benzerlikler | |
| 6 | Besin etiketlerinin okunması, değerlendirilmesi, içerik listesi, porsiyon bilgisi ve günlük değer yüzdeleri | |
| 7 | Gıda güvenilirliği ve bilgi kaynaklarının bilimselliği | |
| 8 | Popüler diyetler ve beslenme mitleri | |
| 9 | Tüketici davranışları ve gıda pazarlama stratejileri | |
| 10 | Beslenme ve Diyetetik ve gıda alanında bilgi kirliliği | |
| 11 | Sürdürülebilir beslenme ve etik tüketim farkındalığı | |
| 12 | Sağlık bilimlerinde etik | |
| 13 | İletişim, danışmanlık ve davranış değişikliği | |
| 14 | Yapay zekanın geleceği: Beslenme ve Diyetetik perspektifi |
| Kaynak |
| 1. Baysal, A. (2011). Beslenme (13.baskı). Ankara: Hatipoğlu Yayıncılık. 2. Şimşek, K, vd. (2016). Bilgi Okuryazarlığı Becerileri (2023 e-kitap). Ankara Üniversitesi örneği 3. Yıldırım, M., Kızıltan, G., & Ok, M. A. (2021). Beslenme Okuryazarlığı Nedir?. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 6(Beslenme Özel Sayisi), 1-13. 4. Kaçar, E. Y., & Türker, P. (2024). Sağlık çalışanlarının yeme farkındalığı ve e-sağlıklı beslenme okuryazarlığı düzeyleri ile beslenmeye ilişkin parametreler arasındaki ilişkinin incelenmesi. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 9(2), 206-222. 5. Chilón-Troncos, R. F., García-Salirrosas, E. E., Escobar-Farfán, M., Millones-Liza, D. Y., & Villar-Guevara, M. (2024). Predicting willingness to consume healthy brand foods using the theory of planned behavior: the role of nutritional literacy. Frontiers in Nutrition, 11, 1353569. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Beslenme ve diyetetik alanındaki temel bilgi ve kanıta dayalı güncel gelişmeleri araştırma, uygulama, doğruluk, güvenilirlik ve geçerliliğini değerlendirme bilgisine sahiptir | X | |||||
| 2 | Beslenme ve diyetetik alanında disipline özgü eğitim ile kazandıkları teorik bilgileri pratik uygulama alanlarında kullanabilme ve eğitim materyalleri geliştirebilme becerisine sahiptir. | ||||||
| 3 | Bireylerin enerji ve besin öğesi gereksinimlerini bilimsel yöntemlerle saptama, yeterli ve dengeli beslenme kuralları doğrultusunda bireye özgü beslenme plan ve programını geliştirebilme bilgisine sahiptir. | X | |||||
| 4 | Diyetisyenlik mesleğini etkileyen plan, politika, yasa, yönetmelik ve mevzuatları izleyebilme becerisine sahiptir. Toplumun beslenme durumunun saptanmasına yönelik yöntemleri kullanarak, sağlığın korunması, iyileştirilmesi ve geliştirilmesi için besin ve beslenme plan ve politikası geliştirebilme bilgisine sahiptir. | ||||||
| 5 | Hasta bireylerin beslenme durumlarını değerlendirme ve klinik bulgularına dayalı olarak beslenme açısından yorumlayabilme ve hastaya özgü tıbbi beslenme tedavileri geliştirebilme bilgisine sahiptir. | ||||||
| 6 | Üretim tüketim zincirinde birey ve toplumun besin kalitesine etki eden etmenleri değerlendirebilme ve besin güvenliği, güvencesine yönelik standartlar ve yasal düzenlemeleri uygulayabilme bilgisine sahiptir. | ||||||
| 7 | Beslenme ve diyetetik alanıyla ilgili sorunları saptama, temel bilgileri derinlemesine düşünme, uygulamaya geçirme, özellikle problem çözme ve karar verme becerisine sahip olma, araştırma projesi oluşturabilme, bilgi toplama ve rapor hazırlama sürecinde güncel teknolojileri, bilgisayar ve bilgi işlem becerilerini kullanma, mantığa ve kanıta dayalı veri sunabilme becerisine sahiptir. Akademik çalışmalar veya uygulama temelli yöntemler ile eğitim öğretim verebilir. | X | |||||
| 8 | Beslenme ve diyetetik alanında edindiği güncel bilgi ve becerileri kullanarak bireyin, grubun, kurumun ve toplumun beslenme durumunu saptar, değerlendirir, yorumlar, çözüm yolları üretir, bireysel tıbbi beslenme tedavisi uygular, sağlık ve sosyal alanlarda ulusal ve uluslararası tüm paydaşlarla ekip çalışması yapar, etik kurallara göre hareket eder. | ||||||
| 9 | Hedef grubun enerji ve besin ögesi gereksinimlerini göz önünde tutarak, beslenme ve diyetetik açısından değerlendirerek, toplu beslenme yapılan kurumlarda menü planlaması yapar ve yiyeceklerin satın alınmasından servisine kadar tüm aşamalarda besin güvenliğine dikkat ederek, uygun hizmet sunumunu teknolojik gelişmelerden de faydalanarak sağlar. | X | |||||
| 10 | Bireyi ve toplumu güvenli ve sağlıklı yiyecekler seçmeye teşvik edecek stratejiler geliştirir, uygular, ilgili eğitim materyallerini hazırlar ve günceller. | X | |||||
| 11 | Ürün geliştirme, besin analizi ve kalitesini etkileyen etmenlere yönelik laboratuvar uygulamaları yapar, yorumlar ve yasal düzenlemelere göre değerlendirir. | ||||||
| 12 | Tüm yaşam döngüsü boyunca bireylerin ve toplumun sağlıklı beslenme bilincinin oluşturulması ve bilgi düzeyinin arttırılmasına yönelik araştırma, proje ve programları planlar, yönetir, değerlendirir, izler, raporlar ve ekip çalışmalarına liderlik eder, ulusal ve uluslararası besin ve beslenme plan ve politikalarının oluşturulmasına destek verir. | X | |||||
| 13 | Görevini mesleki sorumluluk ve etik değerler çerçevesinde gerçekleştirir, yaşam boyu öğrenmenin önemini benimseyerek bilim, teknoloji ve sağlık konusundaki gelişmeleri takip ederek kendini sürekli geliştirir. | X | |||||
| 14 | Beslenme ve diyetetik alanında bireysel ve/veya ekip çalışmalarındaki uygulamaların doğruluğunu göstermek için bilgilerini kullanır, gerekçeler ve kanıtlar sunarak düşünce ve görüşlerini sözlü ve yazılı olarak açık bir şekilde ifade eder ve tüm paydaşlarla etik ilkeler doğrultusunda iletişim kurar. | ||||||
| 15 | Farklı yaş gruplarındaki hasta bireylerin sosyokültürel ve ekonomik yapısını, beslenme alışkanlıklarını dikkate alarak interdisipliner yaklaşım içerisinde bireye uygun tıbbi beslenme tedavisini planlar, uygular, izler ve değerlendirir. Klinik araştırmalara katılır. | X | |||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |