Ders Detayı
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| SAĞLIK BİLİMLERİNDE ETİK | BES1222654 | Bahar Dönemi | 2+0 | 2 | 4 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin ana amacı, sağlık alanında mesleki uygulamalarda karşılaşılan etik sorunları tanıtmak, etik ilke ve değerler doğrultusunda karar verme becerisini geliştirmektir. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Etik kavramı ve sağlık alanındaki yeri,Temel etik ilke ve değerler,Mesleki etik ve profesyonellik,Hasta hakları ve özerklik,Mahremiyet ve gizlilik,Etik karar verme modelleri,Yaşamın başlangıcında etik: Gebelik, bebeklik, çocukluk,Yaşamın sonunda etik: Geriatrik bireylerde beslenme,Araştırma etiği ve beslenme alanında bilimsel çalışma,Multidisipliner ekip içinde etik yaklaşım,Kültürel değerler, inanç sistemleri ve etik,Dijitalleşme, sosyal medya ve mesleki etik,Güncel etik tartışmalar: Obezite, diyet kültürü, vücut olumlama,Mesleki yaşamda etik dışı durumlarla baş etme; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Etik ilke ve kavramları tanımlar | ||
| 2. Sağlık alanında karşılaşılan temel etik sorunları açıklar | ||
| 3. Etik karar verme süreçlerini analiz eder | ||
| 4. Hasta hakları, mahremiyet, mesleki sorumluluk ilkelerini yorumlar | ||
| 5. Farklı etik ikilemlere yönelik çözüm önerileri geliştirir | ||
| 6. Etik ilkelere dayalı mesleki tutum sergiler |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Etik kavramı ve sağlık alanındaki yeri | |
| 2 | Temel etik ilke ve değerler | |
| 3 | Mesleki etik ve profesyonellik | |
| 4 | Hasta hakları ve özerklik | |
| 5 | Mahremiyet ve gizlilik | |
| 6 | Etik karar verme modelleri | |
| 7 | Yaşamın başlangıcında etik: Gebelik, bebeklik, çocukluk | |
| 8 | Yaşamın sonunda etik: Geriatrik bireylerde beslenme | |
| 9 | Araştırma etiği ve beslenme alanında bilimsel çalışma | |
| 10 | Multidisipliner ekip içinde etik yaklaşım | |
| 11 | Kültürel değerler, inanç sistemleri ve etik | |
| 12 | Dijitalleşme, sosyal medya ve mesleki etik | |
| 13 | Güncel etik tartışmalar: Obezite, diyet kültürü, vücut olumlama | |
| 14 | Mesleki yaşamda etik dışı durumlarla baş etme |
| Kaynak |
| 1. Baysal, A. (2011) Beslenme (13.baskı). Ankara: Hatipoğlu Yayıncılık. 2. Işgın-Atıcı, K., & Pekcan, A. G. (2023). Dünden Bugüne Beslenme ve Diyetetik Eğitimi, Beslenme ve Diyetetik Eğitiminin Standardizasyonu. Beslenme ve Diyet Dergisi, 51(2), 1-6. 3. Özdilek, M. R., Önal, Ö., & İnce, F. (2024). Reliability and Validity of Ethical Attitude Scale in Dietitians: Methodological Study. Turkiye Klinikleri Journal of Medical Ethics-Law & History/Türkiye Klinikleri Tıp Etiği, Hukuku ve Tarihi Dergisi, 32(1). 4. Özdoğan, Y., & Beşler, Z. N. (2024). Views on Sustainable Nutrition Among Nutrition and Dietetics Students, Dietitians, and Healthcare Professionals. Journal of Contemporary Medicine, 14(6), 348-354. 5. Tosun, H. (2021). Sağlık bakım uygulamalarında etik duyarlılık. Sağlık ve Yaşam Bilimleri Dergisi, 3(1), 101-104. 6. Vaillancourt, H., Desroches, S., Michaud, A., & Carbonneau, É. (2024). Development Process of Clinical Ethics Teaching in Undergraduate Dietetics Curriculum. Canadian Journal of Dietetic Practice and Research, 85(3), 330-330. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Beslenme ve diyetetik alanındaki temel bilgi ve kanıta dayalı güncel gelişmeleri araştırma, uygulama, doğruluk, güvenilirlik ve geçerliliğini değerlendirme bilgisine sahiptir | X | |||||
| 2 | Beslenme ve diyetetik alanında disipline özgü eğitim ile kazandıkları teorik bilgileri pratik uygulama alanlarında kullanabilme ve eğitim materyalleri geliştirebilme becerisine sahiptir. | X | |||||
| 3 | Bireylerin enerji ve besin öğesi gereksinimlerini bilimsel yöntemlerle saptama, yeterli ve dengeli beslenme kuralları doğrultusunda bireye özgü beslenme plan ve programını geliştirebilme bilgisine sahiptir. | ||||||
| 4 | Diyetisyenlik mesleğini etkileyen plan, politika, yasa, yönetmelik ve mevzuatları izleyebilme becerisine sahiptir. Toplumun beslenme durumunun saptanmasına yönelik yöntemleri kullanarak, sağlığın korunması, iyileştirilmesi ve geliştirilmesi için besin ve beslenme plan ve politikası geliştirebilme bilgisine sahiptir. | X | |||||
| 5 | Hasta bireylerin beslenme durumlarını değerlendirme ve klinik bulgularına dayalı olarak beslenme açısından yorumlayabilme ve hastaya özgü tıbbi beslenme tedavileri geliştirebilme bilgisine sahiptir. | ||||||
| 6 | Üretim tüketim zincirinde birey ve toplumun besin kalitesine etki eden etmenleri değerlendirebilme ve besin güvenliği, güvencesine yönelik standartlar ve yasal düzenlemeleri uygulayabilme bilgisine sahiptir. | X | |||||
| 7 | Beslenme ve diyetetik alanıyla ilgili sorunları saptama, temel bilgileri derinlemesine düşünme, uygulamaya geçirme, özellikle problem çözme ve karar verme becerisine sahip olma, araştırma projesi oluşturabilme, bilgi toplama ve rapor hazırlama sürecinde güncel teknolojileri, bilgisayar ve bilgi işlem becerilerini kullanma, mantığa ve kanıta dayalı veri sunabilme becerisine sahiptir. Akademik çalışmalar veya uygulama temelli yöntemler ile eğitim öğretim verebilir. | X | |||||
| 8 | Beslenme ve diyetetik alanında edindiği güncel bilgi ve becerileri kullanarak bireyin, grubun, kurumun ve toplumun beslenme durumunu saptar, değerlendirir, yorumlar, çözüm yolları üretir, bireysel tıbbi beslenme tedavisi uygular, sağlık ve sosyal alanlarda ulusal ve uluslararası tüm paydaşlarla ekip çalışması yapar, etik kurallara göre hareket eder. | X | |||||
| 9 | Hedef grubun enerji ve besin ögesi gereksinimlerini göz önünde tutarak, beslenme ve diyetetik açısından değerlendirerek, toplu beslenme yapılan kurumlarda menü planlaması yapar ve yiyeceklerin satın alınmasından servisine kadar tüm aşamalarda besin güvenliğine dikkat ederek, uygun hizmet sunumunu teknolojik gelişmelerden de faydalanarak sağlar. | ||||||
| 10 | Bireyi ve toplumu güvenli ve sağlıklı yiyecekler seçmeye teşvik edecek stratejiler geliştirir, uygular, ilgili eğitim materyallerini hazırlar ve günceller. | ||||||
| 11 | Ürün geliştirme, besin analizi ve kalitesini etkileyen etmenlere yönelik laboratuvar uygulamaları yapar, yorumlar ve yasal düzenlemelere göre değerlendirir. | ||||||
| 12 | Tüm yaşam döngüsü boyunca bireylerin ve toplumun sağlıklı beslenme bilincinin oluşturulması ve bilgi düzeyinin arttırılmasına yönelik araştırma, proje ve programları planlar, yönetir, değerlendirir, izler, raporlar ve ekip çalışmalarına liderlik eder, ulusal ve uluslararası besin ve beslenme plan ve politikalarının oluşturulmasına destek verir. | ||||||
| 13 | Görevini mesleki sorumluluk ve etik değerler çerçevesinde gerçekleştirir, yaşam boyu öğrenmenin önemini benimseyerek bilim, teknoloji ve sağlık konusundaki gelişmeleri takip ederek kendini sürekli geliştirir. | X | |||||
| 14 | Beslenme ve diyetetik alanında bireysel ve/veya ekip çalışmalarındaki uygulamaların doğruluğunu göstermek için bilgilerini kullanır, gerekçeler ve kanıtlar sunarak düşünce ve görüşlerini sözlü ve yazılı olarak açık bir şekilde ifade eder ve tüm paydaşlarla etik ilkeler doğrultusunda iletişim kurar. | X | |||||
| 15 | Farklı yaş gruplarındaki hasta bireylerin sosyokültürel ve ekonomik yapısını, beslenme alışkanlıklarını dikkate alarak interdisipliner yaklaşım içerisinde bireye uygun tıbbi beslenme tedavisini planlar, uygular, izler ve değerlendirir. Klinik araştırmalara katılır. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |
| AKTS / İşyükü Tablosu | ||||||
| Etkinlik | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) | |||
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30) | 0 | |||||
| Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır. | ||||||
Dersin Detaylı Bilgileri
Ders Tanımı
| Ders | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| SAĞLIK BİLİMLERİNDE ETİK | BES1222654 | Bahar Dönemi | 2+0 | 2 | 4 |
| Ders Programı |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Programa Bağlı Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Amacı | Bu dersin ana amacı, sağlık alanında mesleki uygulamalarda karşılaşılan etik sorunları tanıtmak, etik ilke ve değerler doğrultusunda karar verme becerisini geliştirmektir. |
| Dersin İçeriği | Bu ders; Etik kavramı ve sağlık alanındaki yeri,Temel etik ilke ve değerler,Mesleki etik ve profesyonellik,Hasta hakları ve özerklik,Mahremiyet ve gizlilik,Etik karar verme modelleri,Yaşamın başlangıcında etik: Gebelik, bebeklik, çocukluk,Yaşamın sonunda etik: Geriatrik bireylerde beslenme,Araştırma etiği ve beslenme alanında bilimsel çalışma,Multidisipliner ekip içinde etik yaklaşım,Kültürel değerler, inanç sistemleri ve etik,Dijitalleşme, sosyal medya ve mesleki etik,Güncel etik tartışmalar: Obezite, diyet kültürü, vücut olumlama,Mesleki yaşamda etik dışı durumlarla baş etme; konularını içermektedir. |
| Dersin Öğrenme Kazanımları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
| 1. Etik ilke ve kavramları tanımlar | ||
| 2. Sağlık alanında karşılaşılan temel etik sorunları açıklar | ||
| 3. Etik karar verme süreçlerini analiz eder | ||
| 4. Hasta hakları, mahremiyet, mesleki sorumluluk ilkelerini yorumlar | ||
| 5. Farklı etik ikilemlere yönelik çözüm önerileri geliştirir | ||
| 6. Etik ilkelere dayalı mesleki tutum sergiler |
| Öğretim Yöntemleri: | |
| Ölçme Yöntemleri: |
Ders Akışı
| Sıra | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Etik kavramı ve sağlık alanındaki yeri | |
| 2 | Temel etik ilke ve değerler | |
| 3 | Mesleki etik ve profesyonellik | |
| 4 | Hasta hakları ve özerklik | |
| 5 | Mahremiyet ve gizlilik | |
| 6 | Etik karar verme modelleri | |
| 7 | Yaşamın başlangıcında etik: Gebelik, bebeklik, çocukluk | |
| 8 | Yaşamın sonunda etik: Geriatrik bireylerde beslenme | |
| 9 | Araştırma etiği ve beslenme alanında bilimsel çalışma | |
| 10 | Multidisipliner ekip içinde etik yaklaşım | |
| 11 | Kültürel değerler, inanç sistemleri ve etik | |
| 12 | Dijitalleşme, sosyal medya ve mesleki etik | |
| 13 | Güncel etik tartışmalar: Obezite, diyet kültürü, vücut olumlama | |
| 14 | Mesleki yaşamda etik dışı durumlarla baş etme |
| Kaynak |
| 1. Baysal, A. (2011) Beslenme (13.baskı). Ankara: Hatipoğlu Yayıncılık. 2. Işgın-Atıcı, K., & Pekcan, A. G. (2023). Dünden Bugüne Beslenme ve Diyetetik Eğitimi, Beslenme ve Diyetetik Eğitiminin Standardizasyonu. Beslenme ve Diyet Dergisi, 51(2), 1-6. 3. Özdilek, M. R., Önal, Ö., & İnce, F. (2024). Reliability and Validity of Ethical Attitude Scale in Dietitians: Methodological Study. Turkiye Klinikleri Journal of Medical Ethics-Law & History/Türkiye Klinikleri Tıp Etiği, Hukuku ve Tarihi Dergisi, 32(1). 4. Özdoğan, Y., & Beşler, Z. N. (2024). Views on Sustainable Nutrition Among Nutrition and Dietetics Students, Dietitians, and Healthcare Professionals. Journal of Contemporary Medicine, 14(6), 348-354. 5. Tosun, H. (2021). Sağlık bakım uygulamalarında etik duyarlılık. Sağlık ve Yaşam Bilimleri Dergisi, 3(1), 101-104. 6. Vaillancourt, H., Desroches, S., Michaud, A., & Carbonneau, É. (2024). Development Process of Clinical Ethics Teaching in Undergraduate Dietetics Curriculum. Canadian Journal of Dietetic Practice and Research, 85(3), 330-330. |
Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
| Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı | |||||||
| No | Program Yeterliliği | Katkı Düzeyi | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Beslenme ve diyetetik alanındaki temel bilgi ve kanıta dayalı güncel gelişmeleri araştırma, uygulama, doğruluk, güvenilirlik ve geçerliliğini değerlendirme bilgisine sahiptir | X | |||||
| 2 | Beslenme ve diyetetik alanında disipline özgü eğitim ile kazandıkları teorik bilgileri pratik uygulama alanlarında kullanabilme ve eğitim materyalleri geliştirebilme becerisine sahiptir. | X | |||||
| 3 | Bireylerin enerji ve besin öğesi gereksinimlerini bilimsel yöntemlerle saptama, yeterli ve dengeli beslenme kuralları doğrultusunda bireye özgü beslenme plan ve programını geliştirebilme bilgisine sahiptir. | ||||||
| 4 | Diyetisyenlik mesleğini etkileyen plan, politika, yasa, yönetmelik ve mevzuatları izleyebilme becerisine sahiptir. Toplumun beslenme durumunun saptanmasına yönelik yöntemleri kullanarak, sağlığın korunması, iyileştirilmesi ve geliştirilmesi için besin ve beslenme plan ve politikası geliştirebilme bilgisine sahiptir. | X | |||||
| 5 | Hasta bireylerin beslenme durumlarını değerlendirme ve klinik bulgularına dayalı olarak beslenme açısından yorumlayabilme ve hastaya özgü tıbbi beslenme tedavileri geliştirebilme bilgisine sahiptir. | ||||||
| 6 | Üretim tüketim zincirinde birey ve toplumun besin kalitesine etki eden etmenleri değerlendirebilme ve besin güvenliği, güvencesine yönelik standartlar ve yasal düzenlemeleri uygulayabilme bilgisine sahiptir. | X | |||||
| 7 | Beslenme ve diyetetik alanıyla ilgili sorunları saptama, temel bilgileri derinlemesine düşünme, uygulamaya geçirme, özellikle problem çözme ve karar verme becerisine sahip olma, araştırma projesi oluşturabilme, bilgi toplama ve rapor hazırlama sürecinde güncel teknolojileri, bilgisayar ve bilgi işlem becerilerini kullanma, mantığa ve kanıta dayalı veri sunabilme becerisine sahiptir. Akademik çalışmalar veya uygulama temelli yöntemler ile eğitim öğretim verebilir. | X | |||||
| 8 | Beslenme ve diyetetik alanında edindiği güncel bilgi ve becerileri kullanarak bireyin, grubun, kurumun ve toplumun beslenme durumunu saptar, değerlendirir, yorumlar, çözüm yolları üretir, bireysel tıbbi beslenme tedavisi uygular, sağlık ve sosyal alanlarda ulusal ve uluslararası tüm paydaşlarla ekip çalışması yapar, etik kurallara göre hareket eder. | X | |||||
| 9 | Hedef grubun enerji ve besin ögesi gereksinimlerini göz önünde tutarak, beslenme ve diyetetik açısından değerlendirerek, toplu beslenme yapılan kurumlarda menü planlaması yapar ve yiyeceklerin satın alınmasından servisine kadar tüm aşamalarda besin güvenliğine dikkat ederek, uygun hizmet sunumunu teknolojik gelişmelerden de faydalanarak sağlar. | ||||||
| 10 | Bireyi ve toplumu güvenli ve sağlıklı yiyecekler seçmeye teşvik edecek stratejiler geliştirir, uygular, ilgili eğitim materyallerini hazırlar ve günceller. | ||||||
| 11 | Ürün geliştirme, besin analizi ve kalitesini etkileyen etmenlere yönelik laboratuvar uygulamaları yapar, yorumlar ve yasal düzenlemelere göre değerlendirir. | ||||||
| 12 | Tüm yaşam döngüsü boyunca bireylerin ve toplumun sağlıklı beslenme bilincinin oluşturulması ve bilgi düzeyinin arttırılmasına yönelik araştırma, proje ve programları planlar, yönetir, değerlendirir, izler, raporlar ve ekip çalışmalarına liderlik eder, ulusal ve uluslararası besin ve beslenme plan ve politikalarının oluşturulmasına destek verir. | ||||||
| 13 | Görevini mesleki sorumluluk ve etik değerler çerçevesinde gerçekleştirir, yaşam boyu öğrenmenin önemini benimseyerek bilim, teknoloji ve sağlık konusundaki gelişmeleri takip ederek kendini sürekli geliştirir. | X | |||||
| 14 | Beslenme ve diyetetik alanında bireysel ve/veya ekip çalışmalarındaki uygulamaların doğruluğunu göstermek için bilgilerini kullanır, gerekçeler ve kanıtlar sunarak düşünce ve görüşlerini sözlü ve yazılı olarak açık bir şekilde ifade eder ve tüm paydaşlarla etik ilkeler doğrultusunda iletişim kurar. | X | |||||
| 15 | Farklı yaş gruplarındaki hasta bireylerin sosyokültürel ve ekonomik yapısını, beslenme alışkanlıklarını dikkate alarak interdisipliner yaklaşım içerisinde bireye uygun tıbbi beslenme tedavisini planlar, uygular, izler ve değerlendirir. Klinik araştırmalara katılır. | ||||||
Değerlendirme Sistemi
| Katkı Düzeyi | Mutlak Değerlendirme | |
| Ara Sınavın Başarıya Oranı | 40 | |
| Genel Sınavın Başarıya Oranı | 60 | |
| Toplam | 100 | |