Skip to main content
Anasayfa

Ders Detayı

Ders Tanımı

DersKoduYarıyılT+U SaatKrediAKTS
ENGELLİLİK SOSYOLOJİSİERG1211340Bahar Dönemi3+033
Ders Programı
Ön Koşul Dersleri
Önerilen Seçmeli Dersler
Dersin DiliTürkçe
Dersin SeviyesiLisans
Dersin TürüZorunlu
Dersin Koordinatörü
Dersi Verenler
Dersin Yardımcıları
Dersin AmacıBu dersin amacı; engelliliği sosyolojik bakış açısıyla yorumlamak, sorunların tespiti ve çözüm önerilerinin verilmesinde sosyolojik bilgiyi kullanmak, Türkiye'deki engelli bireylere yönelik çalışmaların dünya araştırmalarıyla karşılaştırılmasını yapabilmektir.
Dersin İçeriğiBu ders; Engellilik tanımı ve engelli birey olma

,Engelli birey olmanın sosyolojik yönü
,Sosyal kimlik söylemi ve damgalanma ,Engellilik modelleri (medikal/tıbbi model)
,Engellilik modelleri (sosyal model)
,Engelliliğin sosyolojik araştırmaları
,Engellilik araştırmaları ve ergoterapi ,Ara Sınav

,Engelli bireylerde istihdam ,Engelli bireylerle iletişim ,Engelli bireylerde katılım ,Engelli çocuk ve bakım veren
,Evrensel tasarım ve erişilebilir çevre ilkeleri,Engellilik perspektifiyle çevre analizi-I,Engellilik perspektifiyle çevre analizi-II,Genel Sınav; konularını içermektedir.
Dersin Öğrenme KazanımlarıÖğretim YöntemleriÖlçme Yöntemleri
1. Engellilik kavramı ile engelliliğe ilişkin sosyolojik yaklaşımları açıklar
2. Engelli bireylerin yaşadığı toplumsal sorunları yorumlar
3. Engelli bireylere yönelik sosyolojik araştırma süreçlerini açıklar
4. Engelli bireylerin toplumsal katılımını destekleyen yaklaşımları tartışır
5. Erişilebilirlik ile evrensel tasarım ilkeleri doğrultusunda çevreyi değerlendirir
Öğretim Yöntemleri:
Ölçme Yöntemleri:

Ders Akışı

SıraKonularÖn Hazırlık
1Engellilik tanımı ve engelli birey olma

2Engelli birey olmanın sosyolojik yönü
3Sosyal kimlik söylemi ve damgalanma
4Engellilik modelleri (medikal/tıbbi model)
5Engellilik modelleri (sosyal model)
6Engelliliğin sosyolojik araştırmaları
7Engellilik araştırmaları ve ergoterapi
8Ara Sınav

9Engelli bireylerde istihdam
10Engelli bireylerle iletişim
11Engelli bireylerde katılım
12Engelli çocuk ve bakım veren
13Evrensel tasarım ve erişilebilir çevre ilkeleri
14Engellilik perspektifiyle çevre analizi-I
15Engellilik perspektifiyle çevre analizi-II
16Genel Sınav
Kaynak
1. Burcu, E. (2015). Engellilik sosyolojisi. Ankara: Anı Yayıncılık. 2. Morgan, H., & Tutton, R. (2025). Enabling futures? Disability and sociology of futures. Journal of Sociology, 61(1), 159-175. 3. Honey, A., Almomani, F., Chen, Y. W. R., Codd, Y., Kim, J. A., Kunishige, M., ... & McGrath, M. (2025). Supporting parents with disability and other challenges through occupational therapy: What is needed?. Australian Occupational Therapy Journal, 72(3), e70026. 4. González-Blanch C, Fernando Hernández-de-Hita, Muñoz-Navarro R, Ruíz-Rodríguez P, Medrano LA, Moriana JA, Cano-Vindel A; Psic AP Research Group. Domain-specific associations between disability and depression, anxiety, and somatization in primary care patients. Psychiatry Res. 2018 Nov;269:596-601. doi: 10.1016/j.psychres.2018.09.007. Epub 2018 Sep 5. PMID: 30205353. 5. Series L. Disability and human rights. In: Watson N, Vehmas S, editors. Routledge Handbook of Disability Studies. 2nd ed. New York: Routledge; 2019 Oct 21. Chapter 6. PMID: 32543798.

Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı

Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
NoProgram Yeterliliği Katkı Düzeyi
12345
1
1-Kişinin günlük yaşam, üretim, boş zaman aktiviteleri ve görevleriyle ilgili doğasını, ihtiyaçlarını, bunlarla ilgili performansını, aktivite ile sağlık ve iyi olma hali arasındaki ilişkiyi açıklar.
X
2
2-Biyolojik, tıbbi, insana ait, psikolojik, sosyal, teknolojik ve ergoterapi bilimine ait bilgileri analiz eder, bu bilgileri aktivite ve katılımla ilgili teorilerle birlikte sentezler, kişinin olanaklarını ve kısıtlanmış yönlerini belirler.
X
3
3-Aktivite ve katılım kısıtlılıklarını eleştirel olarak yorumlayıp, kendine profesyonel rollerden birini (tedavi, danışmanlık vb.) seçerek önleme, rehabilitasyon ve tedavide aktiviteleri kullanarak kişi merkezli olarak çalışır.
X
4
4-Kişiler ve toplulukların aktivite ve yaşamsal rollerini yerine getirmek ve sağlık ihtiyaçlarını belirlemek amacıyla uygun teorileri ve modelleri seçer, analiz ve sentez ederek müdahaleyi planlar ve uygular.
X
5
5-Aktivite sentezi aracılığı ile bireysel müdahalenin uygulanması ve planlanmasında kişi ile birlikte çalışır ve kişi merkezli yaklaşım prensiplerine göre çalışır.
X
6
6-Kişiler ve topluluklarla yakın işbirliği kurarak ergoterapi müdahalesini uygular; ulaşılabilir, adapte edilebilir çevreleri oluşturarak toplumsal katılımı geliştirmek için çalışır.
X
7
7-Bireylerin toplumsal rollerini yerine getirebilmelerine yönelik sağlık ihtiyaçlarını belirler ve uygun ergoterapi modeli ile gerekli müdahaleyi yaparak birey ve toplum menfaatini artırır.
X
8
8-Birey-toplum ilişkisinin güçlendirilmesine yönelik olarak gerekli ev, iş ve çevre modifikasyonlarını geliştirir.
X
9
9-Rolleri ve katılımı sağlamada hizmet alanlar, bakım verenler, takım üyeleri ve diğer paydaşlar ile işbirliği içinde ve interdisipliner-multidisipliner olarak çalışır.
X
10
10-Kişisel farklılıkları, kültürel inançları, örf ve adetleri ve bunların aktivite, rol ve katılıma etkilerini dikkate alır ve saygı duyar.
X
11
11-Ergoterapi uygulamaları ve/veya ergoterapi bilimi ile ilişkili konularda araştırma için ihtiyaç belirler, ilişkili araştırma sorularını oluşturur, bağımsız araştırır ve yaşam boyu öğrenmeyi sürdürür, güncel literatürü takip eder.
X
12
Uyguladığı müdahalede kendisine düşen sorumluluğu taşır, bunu yönetim ve kalite prensiplerine göre yapar. Ergoterapi hizmetlerinin kalite geliştirme sürecinde görev alır ve paydaşlara bilgi verir.
X
13
13-Mesleki performansının gerektirdiği tüm rolleri yerine getirir, tüm ergoterapi sürecini bütünleştirir, ergoterapi bilgileri ile kendi uygulamalarını gerçekleştirir. Ergoterapinin geliştirilmesinde, ilerlemesinde ve tanıtılmasında aktif rol alır.
X
14
14-Edindiği ileri düzeydeki bilgi ve becerileri kullanarak ergoterapi işlemi süresince profesyonel ve etik sonuç çıkarmayı kullanır.
X
15
15-İletişim becerileri (bireyle (sağlıklı ya da hasta), ailelerle, farklı toplumsal gruplarla ve diğer sağlık çalışanlarıyla) bilgisine sahiptir, ergoterapi süreci sırasında biyopsikososyal bakış açısıyla hizmet alanların gizliliğine saygı göstererek etkin iletişim becerilerini kullanır.
X

Değerlendirme Sistemi

Katkı DüzeyiMutlak Değerlendirme
Ara Sınavın Başarıya Oranı 40
Genel Sınavın Başarıya Oranı 60
Toplam 100
AKTS / İşyükü Tablosu
EtkinlikSayıSüresi (Saat)Toplam İş Yükü (Saat)
Toplam İş Yükü (Saat)0
Dersin AKTS Kredisi = Toplam İş Yükü (Saat)/30*=(0/30)0
Dersin AKTS Kredisi: *30 saatlik çalışma 1 AKTS kredisi sayılmaktadır.

Dersin Detaylı Bilgileri

Ders Tanımı

DersKoduYarıyılT+U SaatKrediAKTS
ENGELLİLİK SOSYOLOJİSİERG1211340Bahar Dönemi3+033
Ders Programı
Ön Koşul Dersleri
Önerilen Seçmeli Dersler
Dersin DiliTürkçe
Dersin SeviyesiLisans
Dersin TürüZorunlu
Dersin Koordinatörü
Dersi Verenler
Dersin Yardımcıları
Dersin AmacıBu dersin amacı; engelliliği sosyolojik bakış açısıyla yorumlamak, sorunların tespiti ve çözüm önerilerinin verilmesinde sosyolojik bilgiyi kullanmak, Türkiye'deki engelli bireylere yönelik çalışmaların dünya araştırmalarıyla karşılaştırılmasını yapabilmektir.
Dersin İçeriğiBu ders; Engellilik tanımı ve engelli birey olma

,Engelli birey olmanın sosyolojik yönü
,Sosyal kimlik söylemi ve damgalanma ,Engellilik modelleri (medikal/tıbbi model)
,Engellilik modelleri (sosyal model)
,Engelliliğin sosyolojik araştırmaları
,Engellilik araştırmaları ve ergoterapi ,Ara Sınav

,Engelli bireylerde istihdam ,Engelli bireylerle iletişim ,Engelli bireylerde katılım ,Engelli çocuk ve bakım veren
,Evrensel tasarım ve erişilebilir çevre ilkeleri,Engellilik perspektifiyle çevre analizi-I,Engellilik perspektifiyle çevre analizi-II,Genel Sınav; konularını içermektedir.
Dersin Öğrenme KazanımlarıÖğretim YöntemleriÖlçme Yöntemleri
1. Engellilik kavramı ile engelliliğe ilişkin sosyolojik yaklaşımları açıklar
2. Engelli bireylerin yaşadığı toplumsal sorunları yorumlar
3. Engelli bireylere yönelik sosyolojik araştırma süreçlerini açıklar
4. Engelli bireylerin toplumsal katılımını destekleyen yaklaşımları tartışır
5. Erişilebilirlik ile evrensel tasarım ilkeleri doğrultusunda çevreyi değerlendirir
Öğretim Yöntemleri:
Ölçme Yöntemleri:

Ders Akışı

SıraKonularÖn Hazırlık
1Engellilik tanımı ve engelli birey olma

2Engelli birey olmanın sosyolojik yönü
3Sosyal kimlik söylemi ve damgalanma
4Engellilik modelleri (medikal/tıbbi model)
5Engellilik modelleri (sosyal model)
6Engelliliğin sosyolojik araştırmaları
7Engellilik araştırmaları ve ergoterapi
8Ara Sınav

9Engelli bireylerde istihdam
10Engelli bireylerle iletişim
11Engelli bireylerde katılım
12Engelli çocuk ve bakım veren
13Evrensel tasarım ve erişilebilir çevre ilkeleri
14Engellilik perspektifiyle çevre analizi-I
15Engellilik perspektifiyle çevre analizi-II
16Genel Sınav
Kaynak
1. Burcu, E. (2015). Engellilik sosyolojisi. Ankara: Anı Yayıncılık. 2. Morgan, H., & Tutton, R. (2025). Enabling futures? Disability and sociology of futures. Journal of Sociology, 61(1), 159-175. 3. Honey, A., Almomani, F., Chen, Y. W. R., Codd, Y., Kim, J. A., Kunishige, M., ... & McGrath, M. (2025). Supporting parents with disability and other challenges through occupational therapy: What is needed?. Australian Occupational Therapy Journal, 72(3), e70026. 4. González-Blanch C, Fernando Hernández-de-Hita, Muñoz-Navarro R, Ruíz-Rodríguez P, Medrano LA, Moriana JA, Cano-Vindel A; Psic AP Research Group. Domain-specific associations between disability and depression, anxiety, and somatization in primary care patients. Psychiatry Res. 2018 Nov;269:596-601. doi: 10.1016/j.psychres.2018.09.007. Epub 2018 Sep 5. PMID: 30205353. 5. Series L. Disability and human rights. In: Watson N, Vehmas S, editors. Routledge Handbook of Disability Studies. 2nd ed. New York: Routledge; 2019 Oct 21. Chapter 6. PMID: 32543798.

Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı

Dersin Program Yeterliliklerine Katkısı
NoProgram Yeterliliği Katkı Düzeyi
12345
1
1-Kişinin günlük yaşam, üretim, boş zaman aktiviteleri ve görevleriyle ilgili doğasını, ihtiyaçlarını, bunlarla ilgili performansını, aktivite ile sağlık ve iyi olma hali arasındaki ilişkiyi açıklar.
X
2
2-Biyolojik, tıbbi, insana ait, psikolojik, sosyal, teknolojik ve ergoterapi bilimine ait bilgileri analiz eder, bu bilgileri aktivite ve katılımla ilgili teorilerle birlikte sentezler, kişinin olanaklarını ve kısıtlanmış yönlerini belirler.
X
3
3-Aktivite ve katılım kısıtlılıklarını eleştirel olarak yorumlayıp, kendine profesyonel rollerden birini (tedavi, danışmanlık vb.) seçerek önleme, rehabilitasyon ve tedavide aktiviteleri kullanarak kişi merkezli olarak çalışır.
X
4
4-Kişiler ve toplulukların aktivite ve yaşamsal rollerini yerine getirmek ve sağlık ihtiyaçlarını belirlemek amacıyla uygun teorileri ve modelleri seçer, analiz ve sentez ederek müdahaleyi planlar ve uygular.
X
5
5-Aktivite sentezi aracılığı ile bireysel müdahalenin uygulanması ve planlanmasında kişi ile birlikte çalışır ve kişi merkezli yaklaşım prensiplerine göre çalışır.
X
6
6-Kişiler ve topluluklarla yakın işbirliği kurarak ergoterapi müdahalesini uygular; ulaşılabilir, adapte edilebilir çevreleri oluşturarak toplumsal katılımı geliştirmek için çalışır.
X
7
7-Bireylerin toplumsal rollerini yerine getirebilmelerine yönelik sağlık ihtiyaçlarını belirler ve uygun ergoterapi modeli ile gerekli müdahaleyi yaparak birey ve toplum menfaatini artırır.
X
8
8-Birey-toplum ilişkisinin güçlendirilmesine yönelik olarak gerekli ev, iş ve çevre modifikasyonlarını geliştirir.
X
9
9-Rolleri ve katılımı sağlamada hizmet alanlar, bakım verenler, takım üyeleri ve diğer paydaşlar ile işbirliği içinde ve interdisipliner-multidisipliner olarak çalışır.
X
10
10-Kişisel farklılıkları, kültürel inançları, örf ve adetleri ve bunların aktivite, rol ve katılıma etkilerini dikkate alır ve saygı duyar.
X
11
11-Ergoterapi uygulamaları ve/veya ergoterapi bilimi ile ilişkili konularda araştırma için ihtiyaç belirler, ilişkili araştırma sorularını oluşturur, bağımsız araştırır ve yaşam boyu öğrenmeyi sürdürür, güncel literatürü takip eder.
X
12
Uyguladığı müdahalede kendisine düşen sorumluluğu taşır, bunu yönetim ve kalite prensiplerine göre yapar. Ergoterapi hizmetlerinin kalite geliştirme sürecinde görev alır ve paydaşlara bilgi verir.
X
13
13-Mesleki performansının gerektirdiği tüm rolleri yerine getirir, tüm ergoterapi sürecini bütünleştirir, ergoterapi bilgileri ile kendi uygulamalarını gerçekleştirir. Ergoterapinin geliştirilmesinde, ilerlemesinde ve tanıtılmasında aktif rol alır.
X
14
14-Edindiği ileri düzeydeki bilgi ve becerileri kullanarak ergoterapi işlemi süresince profesyonel ve etik sonuç çıkarmayı kullanır.
X
15
15-İletişim becerileri (bireyle (sağlıklı ya da hasta), ailelerle, farklı toplumsal gruplarla ve diğer sağlık çalışanlarıyla) bilgisine sahiptir, ergoterapi süreci sırasında biyopsikososyal bakış açısıyla hizmet alanların gizliliğine saygı göstererek etkin iletişim becerilerini kullanır.
X

Değerlendirme Sistemi

Katkı DüzeyiMutlak Değerlendirme
Ara Sınavın Başarıya Oranı 40
Genel Sınavın Başarıya Oranı 60
Toplam 100

Sayısal Veriler

Öğrenci Başarı Durumu

Bilgi / Destek Butonu